รวมกลอนเพราะๆ

Poem ระเบียงกลอน => งานประพันธ์กาพย์,โคลง,ฉันท์ => ข้อความที่เริ่มโดย: ดินหญ้ากาช้ำ ที่ พฤศจิกายน 30, 2008, 01:08:48 am

หัวข้อ: แผ่นโคลง รามเกียรติ์
เริ่มหัวข้อโดย: ดินหญ้ากาช้ำ ที่ พฤศจิกายน 30, 2008, 01:08:48 am

           (http://img352.imageshack.us/img352/5844/001hf2.png)
           ห้องที่ ๑...พระชนกฤษีทำพิธีบวงสรวงไถได้นางสีดา
           แล้วลาเพศกลับเข้าเมืองมิถิลา

แผ่นที่ ๑ - พระศรีสุนทรโวหาร
๑ ปางราชดาบศไท้?????ชนกนาม
นากุฏิพนาราม??????....ป่ากว้าง
แต่ฝังบุตรีงาม???????..งำเงื่อน ไว้เฮย
กลับนิยมศีลสร้าง??????พรตพร้อมพรมจรรย์ ฯ

๒ จิตรมุ่งหมายได้ลุ????...โลกีย์ ฌานเฮย
เพียรพยายามทวี??????ค่ำเช้า
นับฉนำเนิ่นนานลี?????...ลาศล่วง หลายนา
ยังบ่ยลย่างเข้า???????เขตรห้องฌานชม ฯ

๓ หน่ายจิตรคิดทดท้อ????ทางเรียน
ใจป่วนหวนวนเวียน?????วากเว้
ทำเพียรบสมเพียร?????..เพียรเปล่า แล้วพ่อ
จักบวชชักโอ้เอ้???????อยู่ด้วยอันใด ฯ

๔ จักคืนกลับเข้าสู่?????บูรี
สมบัติสมบูรณมี??????.มากพร้อม
บำรุงประชาชี???????ฉันเช่น ก่อนแฮ
จำกลับเดินทางอ้อม???.?.ออกสร้างทางทาน ฯ

๕ หวนคิดถึงลูกน้อย??.??ในดิน
ตรัสเรียกนายโสมลิน??.??ลาศเต้า
ยังร่มนิโครธผิน?????.?.ภักตร์สั่ง โสมเอย
ขุดลูกกูจักเข้า???????เฃตรแคว้นนครคืน ฯ

๖ นายโสมรับสั่งแล้ว????ขมีขมัน
จับจอบจวกดินฟัน?????.งัดไง้
บประสบสิ่งสำคัญ?????ผอบบุตร ท่านนา
ทิ้งจอบนั่งร้องไห้??????เหตุแจ้งจอมธรรม์ ฯ

๗ องค์พระชนกได้?????สดับกิจ
ตกตลึงลาญจิตร????..?.อัดอั้น
อกหวั่นพ่างชีวิตร????..?จักวอด วายแฮ
เกิดสติกลับกลั้น?????...โศกแล้วสั่งโสม ฯ

แผ่นที่ ๒ - พระศรีสุนทรโวหาร
๘ ลูกกูควรคู่เจ้า????????..จักรพรรดิ
บุญหนักศักดิ์ใหญ่ชัด??????..เชื่อได้
จักถึงชีพพิบัติ????????......เหนหลาก นักนา
จำจักเกณฑ์ไถให้????????.ฟอกฟื้นดินหา ฯ

๙ โสมเอยเองรีบเข้า??????...บูรินทร์
บอกแด่ขุนเสนินทร์??????.?.อย่าช้า
ให้จัดทศโยธิน????????.?ทุกหมวด มาเฮย
พลคชรถมิ่งม้า?????????.ครบถ้วนจตุรงค์ ฯ

๑๐ ให้เตรียมไถแอกทั้ง?????.โคกา ษรเฮย
เรวเร่งรีบออกมา????????.ที่นี้
ไถค้นพระธิดา?????????.ดวงจิต กูนา
ไปอย่าเนิ่นนานลี้????????หลบช้ามาเรว ฯ

๑๑ นายโสมรับสั่งแล้ว?????..ลาจร
ถั่นๆ บแรมรอน????????..พักช้า
ถับถึงพระนคร?????????ประเวศสู่ วังเฮย
พบพวกขุนนางว้า???????...วุ่นแส้ทักถาม ฯ

๑๒ โสมเรียนแดท่านผู้?????..อธิบดี
ตามสั่งพระมุนี?????????ถ่องถ้วน
ตระบัดบาดหมายมี???????เกณฑ์ทุก กรมแฮ
จัดพหลพลล้วน????????..ฮึกห้าวหาญณรงค์ ฯ

๑๓ เกณฑ์กรมเกษตรทั้ง????..กรมจร
ไอแอกโคกาษร????????..เสร็จพร้อม
ยกพวกพลากร????????..จากนัค เรศฤๅ
จึ่งสั่งนายโสมด้อม???????ดุ่มหน้านำพล ฯ

๑๔ ลุเฃตรอาวาศเวิ้ง?????..วันสณฑ์
ให้กระบวนรี้พล????????พักยั้ง
ภายนอกบริมณฑล??????..เฃตรวัด นั้นนา
พาพวกขุนนางทั้ง???????.หมดเฝ้าพระมุนี ฯ

แผ่นที่ ๓ - พระศรีสุนทรโวหาร
๑๕ พระเผยพจนาดถ์แจ้ง?..ความหลัง
เล่าเหล่าเสนาฟัง?????.จวบแคล้ว
เสด็จนำณที่ฝัง??????.ผอบอัค เรศแฮ
ชี้เฃตรสำคัญแล้ว?????.สั่งให้ไถรดม ฯ

๑๖ นายกน้อมเกล้ารับ??...โองการ
ด่วนๆ มาสั่งงาน?????..เสร็จพร้อม
นังคัลกิจบัญหาร?????.เทียมแอก ไถเฮย
ไถประดังดาล้อม?????.เฃตรด้าวแดนไทร ฯ

๑๗ ไถเดี่ยวไถคู่พร้อม???รดมไถ
ต่างมุ่งต่างหมายใจ????.เสาะค้น
แปรดะถัดทูนไว??????เวียนรอบ
ไถทั่วจงหวัดต้น??????นิโครธครึ้มสาขา ฯ

๑๘ หลายรอยหลายรอบรื้อ?พสุธา
หลายคาบหลายคราหา?.?.ห่อนพ้อง
แสงแดดแผดกายา???.?.อยุดพัก เหนื่อยเฮย
นบบาทนักสิทธิพร้อง??.?.พจน์แจ้งแถลงการณ์ ฯ

๑๙ พระสดับดาลโศกเศร้า?ชลไนย นองเอย
สุดที่สังเกตใจ??????..จักแจ้ง
ชรอยหมู่เทพยไทย????..งำเงื่อน ไว้นา
จำจะบวงสรวงแสร้ง????สัตย์อ้างอธิษฐาน ฯ

๒๐ ตริเสร็จทรงเสี่ยงด้วย??บารมี
แม้นมาดบุตรีกู??????.เกียรติล้ำ
ควรเปนอรรคเทพี?????.จักรพรรดิ ราชนา
เผดจทุกข์ผดุงค้ำ?????.โลกยให้ศุขเกษม ฯ

๒๑ ฃอจงอุสุภเชื้อ????..อาชา ไนยเฮย
ไถจรดจรุงพา??????..พบแก้ว
อีกอำนาจเทวา??????รักษช่วย นำเนอ
เสร็จเสี่ยงสัตยาแล้ว????.จึ่งจ้องจรดไถ ฯ

แผ่นที่ ๔ - พระศรีสุนทรโวหาร
๒๒ โคนำจำเภาะพ้อง?????.พานปรสบ
ดอกประทุมห่อผอบ??????.กลัดกลุ้ม
บานกลีบกลิ่นตลบ???????เลวงรื่น รศนา
พระจึ่งเผยผอบอุ้ม???????บุตรแล้วรับขวัญ ฯ

๒๓ มนตรีทุกส่ำซ้อง?????..สรเสริญ
โฉมพระธิดาเจริญ??????..จิตรฃ้อง
พร้อมเบญจลักษณเพลิน???..เนตรโลกย์ เฉลิมแฮ
อึงเอิกอวยพรพร้อง??????ลนั่นน้อมถวายกร ฯ

๒๔ พระเสด็จนำลูกน้อย???..นวนจันทร์
คืนสู่อาศรมพลัน???????กล่าวอ้าง
พ่อไร้ดะไนยสัน??????.....ตติราช วงษเอย
จึ่งละสมบัติสร้าง???????พรตสู้พยายาม ฯ

๒๕ กุศลดลแนะได้?????..ดวงจิตร
เปนบุตรสุดสมคิด??????.พ่อแล้ว
พ่อจกเศกนามสฤกดิ?????.พรสวัสดิ แม่นา
จงชื่อสีดาแก้ว????????เกิดเกื้อบุญธรรม ฯ

๒๖ นางประนดบทเรศไท้???ทูลสนอง
พระเดชพระคุณปอง?????.ปกเกล้า
ลูกรักจักขอรอง???????.บัวบาท พระนา
คงชีพอาสัญเข้า???????ฃ่ายฃ้องมฤตยู ฯ

๒๗ มนตรีทั้งสี่ซ้ำ??????.สรเสริญ
ได้ช่องทูลอัญเชิญ??????.ราชท้าว
สรวมเสด็จราชดำเนิน?????คืนนัค เรศนา
ครองพิภพผ่านด้าว??????ดุจดั้งเดิมครอง ฯ

๒๘ ทรงรับอายาจแล้ว????.พลันลา พรดแฮ
ซั้นสั่งเทียบโยธา??????...ยาตรเด้า
ทรงรถร่วมธิดา???????..ดวงจิตร ท่านนา
ถั่นๆ ถึงถิ่นเฃ้า???????..เฃตรท้ายธานิน ฯ

แผ่นที่ ๕ - พระศรีสุนทรโวหาร
๒๙ ฝ่ายชาวนัคเรศทั้ง??.....บุรุษนา รีนา
ทราบเหตุแห่งราชา????...ผ่านเผ้า
ได้ราชธิดาลา???????พรตกลับ กรุงเฮย
โยงชักชวนลูกเต้า?????.เหมื่อยเมื้อเหลือหลาม ฯ

๓๐ ชุมชนกล่นเกลื่อนท้อง?..ทางหลวง
คับคั่งคือทนานตวง????..เบียดแป้ง
พิศเพ่งธิดาดวง??????.จิตรราช
ชมว่าเทพยสรรแสร้ง????.จากฟ้ามาเมือง ฯ

๓๑ พระเสด็จทรงรถเข้า??วังใน
รถประทับเกยไชย????..บ่อช้า
เสด็จนำธิดาไคล?????ปรางมาศ
อเนกอนงค์เสนอหน้า???แน่นทั้งวังหลวง ฯ

๓๒ เอกองค์อรรคเรศร์ไท้?.เทพี
นามรัตนมณี??????..หนุ่มเหน้า
พระสนมนาฎนารี????..นับหมื่น
เรื่องรอบหมอบเฟี้ยมเฝ้า?..บาทเบื้องจักรพงษ์ ฯ

๓๓ ต่างพิศต่างเพ่งสร้อย?สีดา
โฉมเฉิดฉีกเมฆมา???.?แม่นแม้น
เฉกอัจฉรประภา?????ประไพผ่อง ภักตร์แฮ
บงบอิ่มคิดแค้น????.....เคียดแค้นคนบัง ฯ

๓๔ พระชนกบรมนารถไท้?.อธิบดินทร์
ตรัสแด่อรรคยุพิน?????นาฎเผ้า
ได้บุตรสุดสมสถิล?????ฝากแม่ แล้วแม่
เปนสิทธิมอบแดเจ้า????.จุ่งเลี้ยงผดุงขวัญ ฯ

๓๕ มหิษีรับสั่งถ้อย????ทูลสนอง
สมจิตรข้าคิดปอง?????เนิ่นแล้ว
ลุลาภบุตรีครอง??????สมเสน่ห์ ข้านา
พลางประโลมลูกแก้ว???..กอดขึ้นประทับเพลา ฯ

แผ่นที่ ๖ - พระศรีสุนทรโวหาร
๓๖ องค์เยาวเรศสร้อย????สีดา
กราบแทบพระบาทา?????พร่ำพร้อง
ลูกไร้บิดรมา????????.ดุรญาติ วงษเฮย
ขอพระเดชสองป้อง??.???ปกเกล้าเช้าเย็น ฯ

๓๗ เทพีโลมลูบแล้ว????..รับขวัญ
พรสถิตยปรางสุวรรณ????.รัตนพร้อย
สมบัติแบ่งปูนปัน??????ครบสิ่ง
เวนสตรีนับร้อย??????..รับใช้บำรุงโฉม ฯ

๓๘ สององค์ทรงทนูสร้อย??.ศรีสมร
เสมอบุตรครรโภทร?????.ท่านไท้
สีดาเทพอัปศร???????.เกษมศุข
สิบหกพระชนม์ได้?????..จวบถ้วนพรรษกาล ฯ

๓๙ สมเด็จภูวนารถเจ้า???.จอมภพ
ทรงตริเตรียมปรารภ?????เริ่มตั้ง
พิธียกศิลป์ครบ???????ตามสาคร ไสยเฮย
เสี่ยงสัตย์เสี่ยงบุญทั้ง????.เลี่ยงท้าวทุกนคร ฯ

๔๐ ท้าวใดเคยคู่สร้าง????บุตรี กูนา
ยกธนูโมฬี?????????เชิดช้อน
จักอภิเศกศรี????????สายสวาศ กูแฮ
ใช่คู่แม้นคัดค้อน??????.อย่าเขยื้อนสะเทือนไหว ฯ

๔๑ ตริเสร็จธสั่งให้?????โหรหา ฤกษนา
โหรตรวจมหุรดิวา?????..ระแล้ว
ทูลถวายฤกษราชา?????อำมฤตย โชคแฮ
พระจักได้เฃยแก้ว?????.ก่อเกื้อบารมี ฯ

๔๒ โองการสารสั่งชั้น???.เสนี สี่เฮย
ทุกหมู่ทุกกรมมี??????.มากเฝ้า
จงจัดราชพิธี???????.ทายเทอด ธนูเฮย
การจวบจวนแล้วเจ้า????จัดให้ทันการ ฯ

           (http://img352.imageshack.us/img352/7729/007nq0.png)
           ห้องที่ ๒...ท้าวชนกจักรวรรดิปรารภจะหาคู่ให้นางสีดา
           กับให้โหรหาฤกษ์ ฯ

แผ่นที่ ๗ - พระศรีสุนทรโวหาร
๔๓ จงตั้งมณฑปแพร้ว??..พรายฉาย
ราชวัตรฉัตรเรียงราย????รอบล้อม
แท่นเฉลาฉลุลาย?????..สถิตย์ท่าม กลางแฮ
พานมาศจำหลักพร้อม???เพื่อไว้วางศร ฯ

๔๔ จงเผดียงดาบศถ้วน??ทุกองค์
ทั่วพนัศแดนดง??????.ถิ่นท้อง
เชิญมาประชุมวง?????..แวดนั่ง
สวดเศกพระมนต์ซ้อง????สิทธิ์ด้วยเวทวงศ์ ฯ

๔๕ ส่งสาสน์สู่กระษัตริย์สิ้น?สากล เกษตรเฮย
ร้อยเอ็ดทั่วมณฑล?????..ถิ่นด้าว
เชิญมาประชุมหน?????..นัคเรศ เราแฮ
ยกธนูทุกท้าว???????..เสี่ยงด้วยบุญเพรง ฯ

๔๖ เสนีทั้งสี่ผู้??????..เปนประธาน
รับพระราชโองการ?????ใส่เกล้า
หมายสั่งกะเกณฑ์งาน???..ทุกหมู่ กรมเฮย
ตรวจเร่งทุกค่ำเช้า?????ล่าช้าเกาะครอง ฯ

๔๗ แต่งทูตทูลข่าวแจ้ง??...จอมกระษัตริย์
ทุกถิ่นภารารัฐ??????..รั่วรู้
ต่างองคต่างทราบอัดถ์???เอิบอิ่ม ใจนา
กระหยิ่มจะยกศรสู้????...เสี่ยงได้สุดาสวรรค์ ฯ

๔๘ ธรรมการเกณฑ์ให้ออก?.อารัญ
เผดียงคณะนักธรรม์????..ทุกด้าว
ฎีกากะคืนวัน???????.กำหนด แน่แฮ
ตามฤกษธิราชท้าว...................โปรดเอื้อนโองการ ฯ

๔๙ มณฑปจตุรัศตั้ง...............ตากโพยม
ผ้าดาษขาวคือโสม..................ส่องหล้า
แลเลิศเล่ห์บรรโลม..................ตาโลกย์ เฉลิมแฮ
สี่มุขเฉิดช่อฟ้า........................ลดชั้นถงันฉาย ฯ

แผ่นที่ ๘ - พระศรีสุนทรโวหาร
๕๐ เพดานคดเรียบร้อย.............-----
ดาวมาศดาษอำไพ..................ผ่องแผ้ว
รำบวนภู่มาไลย.......................เลวงกลิ่น ตลบนา
ปูสาดดาษพื้นแล้ว...................ลาศล้วนพรมลาย ฯ

๕๑ โดยรอบมณฑปกั้น...........ราชวัตร
วางเรียบระเบียบฉัตร...............เฉิดชั้น
หน่ออ้อยอิกหน่อกัท................ลีสีศด เสียดนา
กุมภ์ทึกตุกหว่างขั้น................เขตรขั้นฉัตรไชย ฯ

๕๒ ท่ามกลางมณฑปตั้ง........เตียงมณ ฑลเฮย
คือแท่นกาญจนถกน...............ก่องแก้ว
ตั้งพานอุไรยล.........................งามสง่า นักพ่อ
รองธนูศิลปะแพร้ว..................พรั่งพร้อมสักการ ฯ

๕๓ ผูกภวลาศอาศนพื้น.........โฃมพัตร
บันทึกพานเภสัช......................เสร็จตั้ง
น้ำ-----น้ำอัฐ...........................บานครบ ครันนา
สำหรับดาบศทั้ง......................ใหญ่น้อยนักธรรม ฯ

๕๔ หมายบอกวิเสศทั้ง...........คาวหวาน
เตรียมเครื่องโภชาหาร.............ซ่อมช้อน
กรมธรรมการงาน....................เผดียงสวด ฉันนา
กรมทนายเลือกต้อน................รับตั้งโต๊ะเรียง

๕๕ กรมพราหมณพฤฒิบาศทั้ง....หุรดา จาริยเฮย
สมทบกรมโหรมา....................ทั่วถ้วน
ประจำจัดบูชา........................เทวฤกษ
วิเสศส่งกระยาล้วน.................เครื่องเส้นสังเวย ฯ

๕๖ เตรียมเสร็จเสนิศรทั้ง.......สี่ทูล
บัวบาทนเรนทรสูรย................ทราบแล้ว
ทรงโสมนัศพูน........................ปราโมทย์
เบิกพระกระมลแผ้ว................ผ่งอด้วยสมถวิล ฯ

          (http://img216.imageshack.us/img216/3204/009lj7.png)
          ห้องที่ ๓...ท้าวชนกจักรวรรดิให้ป่าวประกาศ
          เชิญหน่อกษัตริย์ต่างเมืองมายกศร

แผ่นที่ ๙ - พระศรีสุนทรโวหาร
๕๗ เจ้าคณะนักสิทธิผู้............สมภาร
ทราบกิจแต่ธรรมการ...............บ่ช้า
งันงกเที่ยวบอกขาน.................คณะนัก พรตเฮย
รู้ข่าวต่างวุ่นว้า........................ทั่วทั้งชฎิลดง ฯ

๕๘ คากรองครองแล้วจับ........ตาลิปัตร
แบกกลดย่ามเภสัช..................สอดคล้อง
ธารกรจรดหยัด.......................เหยาะเหย่า
ต่างชักพวกโยงพ้อง.................มุ่งหน้ามาเมือง ฯ

๕๙ ถึงพร้อมนั่งล้อมแท่น........มณฑล
สวดเวทสาธยายมนต์..............มีก้อง
ตามคณะบ่ปะปน....................เปนเหล่า กันนา
ถือพัดฃนนกป้อง.....................ปิดหน้าสำรวมกาย ฯ

๖๐ ปางกระษัตริยเกษตรแคว้น....สากล นครเฮย
โดยรอบขอบมณฑล................ทั่วด้าว
ต่างทราบกิตยนุสนธิ์...............โดยราช สาสน์นา
ว่าบัดนี้นเรศร์ท้าว...................ชนกเจ้ามิถิลา ฯ

๖๑ ไปทรงผนวชแล้ว..............หลายปี
ได้บุตรีในประทุม.....................ท่านนั้น
ลาพรตกลับบุรี........................ครองราษฎร์ ใหม่เฮย
จักเศกบุตรีซั้น.........................สั่งให้ส่งสาสน์ ฯ

๖๒ ให้กรษัตริยไปเสี่ยงอ้าง....บารมี
ยกธนูโมฬี.............................เลิศแล้ว
ใครยกธนูศรี..........................สวัสดิเชิด ได้นา
จักอภิเษกนางแก้ว..................กับผู้พยุงศิลป์

๖๓ นานาอเนกร้อย...............เอ็จกรษัตริย์
ต่างยกพหลรัด.......................รีบผ้าย
ดลแดนเฃตรจังหวัด................เมืองมิ ถิลาแฮ
ตั้งพลับพลาแยกย้าย..............รอบด้าวแดนกรุง ฯ

แผ่นที่ ๑๐ - พระศรีสุนทรโวหาร
๖๔ แออัดขนัดรี้.....................พลหลาย หมื่นแฮ
ตั้งทัพกท่อมราย......................รอบล้อม
คั่งคับคณานาย.......................อเนกไพร่ พลแฮ
ละค่ายละกองพร้อม.................พรั่งล้วนจตุรงค์ ฯ

๖๕ คฦ้ๅนคฤกกึงก้องพวก.......พลขันธ์
เซงแซ่เสียงแจจัน.....................โจทยพร้อง
ม้ารถคชอนันต์........................อเนกแน่น สนามนา
เสียงคีดเสียงขับร้อง................สนั่นด้วยดุริยางค์ ฯ

๖๖ ราตรีตรวจค่ายฆ้อง..........กแตขาน
จองหง่องก้องกังวาน...............เพรียกพื้น
ฆ้องยามย่ำรดมดาล...............ดังครั่น ครวญแฮ
เสียงประโคมแตรคฤ้ๅน...........คฤกด้ายแดนเวียง ฯ

๖๗ เสนานายไพร่พร้อม..........ทุกกอง
บ้างก็ร่าเริงคะนอง...................สนุกคฤ้ๅน
บางพวกนั่ง-----ครอง????.ตฤกเขตร คามเฮย
บางเหล่าใจชุ่มชื้น....................ช่วยเจ้านายตน ฯ

๖๘ แม้นไฉนพระผ่านเผ้า........ธรณินทร์ เรานา
จงยกธนูศิลป์..........................สดวกได้
ลุลาภเลิศนารินทร์...................รีบสู่ นครเฮย
เศกว่าเพี้ยงขอให้.....................ผ่านเกล้าสมถวิล ฯ

๖๙ ปางปวงกรษัตริย์รั้ง...........แรมวัน
คอยฤกษเขตรสำคัญ...............ท่านพร้อง
นับเร่งราษตรีฝัน......................ทุกค่ำ คืนนา
ยิ้มกระหยิ่มจิตรจ้อง................แข่งสู้ยกศิลป์ ฯ

๗๐ ฝ่ายพระวสิฐทั้ง..............สวามิตร
ทราบเหตุพิธีกิจ.....................ราชไท้
เรียกรามลักษณสองศิศย์.......มาสู่ ท่านนา
บอกฃ่าวราวเรื่องให้...............ลักษณทั้งรามฟัง

แผ่นที่ ๑๑ - พระศรีสุนทรโวหาร
๗๑ เดิมราชชนกไร้?............เอารส
ท้อหฤไทยรันทด....................หน่ายแล้ว
ละสมบัติทรงพรต..................เนาพนัศ พนมนา
ได้บุตรีประดุจแก้ว.................เกิกห้องปทุมาน ฯ

๗๒ หวนคิดละผนวชเข้า.......ครองภา ราเฮย
เลี้ยงถนอมอรธิดา..................ท่านไท้
จนเจริญพระชนมา.................ยุสิบ หกแฮ
เธอคิดฝังปลูกให้...................สืบเชื้ออสุริยวงษ์ ฯ

๗๓ จึ่งเริ่มดำริหตั้ง................พิธี
ยกธนูโมฬี.............................เลิศแล้ว
ข่าวกรษัตริยทุกธานี...............มาพรั่ง พร้อมแฮ
ท้าวจักเลือกเฃยแก้ว...............เสี่ยงด้วยบารมี ฯ

๗๔ อันธนุเล่มนี้เลิศ...............เลอไตร โลกย์เฮย
มีศักดาเดชไชย.......................เชี่ยวแกล้ว
เปนของพระจอมไกร...............ลาศปราบ อสูรนา
พิฆาฏตรีบุรำแล้ว...................เลิกไว้มิถิลา ฯ

๗๕ องค์ใดยกเชิดได้..............โดยหมาย
ท้าวจะอภิเษกสาย..................สวาศสร้อย
ทั้งเกีรยดิจักขจาย..................ขจรจบ โลกยนา
ยกบ่ได้จักน้อย.......................เนตรหน้าสากล ฯ

๗๖ สองเจ้าเผ่าราชเชื้อ..........เทวัญ
ทรงเดชดุจสุริยฉัน..................เฉิดฟ้า
เขาจะแข่งฤทธิกัน..................ชิงมิ่ง สมรเฮย
ไปกับไอยกาถ้า......................ช่องได้ไชยชิง

๗๗ ชวนหลานแล้วผลัดผ้า.....คากรอง
หนังพยัฆสใบครอง.................ห่อเกล้า
พาหน่อกษัตริยสอง.................เสดจจาก กุฎินา
เดินยะเหยาะเหย่าเข้า..............ถิ่นท้องทางพนม ฯ

แผ่นที่ ๑๒ - พระศรีสุนทรโวหาร
๗๘ พลางชมพรรณมิ่งไม้.......ในดง
จำยกมหาหง.........................เกดแก้ว
จำปีปีบประยง.......................ยวนกลิ่น ขจรนา
ตาคุ่มมตาดแต้ว....................หมากต้องตาเสือ ฯ

๗๙ โยมโดยดอกแย้มช่อ.......ชูไสว
สายหยุดอุไทยไข...................กลิ่นกล้า
ปริกปรูประดู่ใน.....................ดงดื่น ดาษแฮ
พวงพะยอมย้อยรย้า..............ยั่วเย้าภิรมย์ชม ฯ

๘๐ เดินทางหว่างโขดขั้น......สิงขร
เงื้อมแง่ฉง้อนงอน.................ชโงกง้ำ
ยลยอดจดอำพร....................พยับหมอก มัวแฮ
โกรกกรอกซอกเหวถ้ำ............ถิ่นท้องธารไหล ฯ

?๘๑ ชมสัตวจัตุบาทเต้น........ตามพง
หมีเม่นพยัคฆยง...................ย่องจ้อง
กำโองอิกกระจง....................โจนวิ่ง หนีนา
จามรีขนข้อง........................หยุดเปลื้องปลดขน ฯ

๘๒ บัดยลพยัคฆร้าย...........ราวี
โผนเผ่นปะทะหมี..................มุ่งมล้าง
หมีโถมรับทันที......................ทยานตบ เสือแฮ
แขงต่อแขงงัดง้าง..................ปลุกปล้ำผงำหงาย ฯ

๘๓ งูเหลือมเลี้ยวไล่เนื้อ........เวียนวง
หางตวัดรัดกวางดง................แด่วดิ้น
ดิกๆ บ่ทันปลง.......................ชีพสนิท เลยนา
งูขยอกกลืนสิ้น.......................อิ่มเท้อรทวยกาย ฯ

๘๔ ชมพลางทางรีบเต้า.........ตำเนิน
การด่วนบชวนเพลิน................เพลิดช้า
ดุ่มดัดลัดทางเถิน....................ทิวพฤกษ ไพรพ่อ
ลุทวารเวียงล้า........................เลื่อยช้าบทจร ฯ


b5 ที่มาจาก  http://www.bloggang.com/viewdiary.php?id=praingpayear&month=07-2008&date=05&group=13&gblog=2
หัวข้อ: แผ่นโคลง รามเกียรติ์ 13-25
เริ่มหัวข้อโดย: ดินหญ้ากาช้ำ ที่ พฤศจิกายน 30, 2008, 01:18:03 am
แผ่นที่ ๑๓ - หลวงฤทธิพลไชย
๘๕ พระวสิฐสวามิตรเยื้อง.......ยาตรา
นำพระลักษณรามา..................ค่อยคล้อย
เข้าในมิถิลา.............................ลานเนตร เลงแฮ
แถววิถีใหญ่น้อย......................ปราบพื้นภูมเสมอ ฯ

๘๖ ปราการประกอบแก้ว........ผลึกลาย
หอรบนางจรัลราย....................รอบล้อม
เชิงเทินเกลี่ยกรวดทราย............สีนาด อเนกนา
ประจุประจำป้อม......................ทั่วทั้งวังวง ฯ

๘๗ สนุกนิ์สนานปานเปรียบด้าว...แดนสวรรค์
ราบรื่นหนทางจรัล....................ร่มไม้
เรือนราษฎร์อเนกอนันต์............นับหมื่น แสนนา
แลกลาดตึกเก๋งใกล้...................เกลื่อนข้างทางจร ฯ

๘๘ แถวผลูดูพิฦกล้วน............ธงฉัตร
วายุแกว่างไกวสะบัด................โบกฟ้า
รายเรียบเรียบราชวัตร..............ตรลอดลิ่ว
เพลินเนตรหลงแลช้า................ชื่นชื้นชวนชม ฯ

๘๙ เรียดทางสองข้างรวจ........รัฐยา
สาวหนุ่มพฤฒพราหมณา.........นั่งร้าน
ขายแพรม่วงพัตรา....................โหมดตาด
อัดตลัดผ้ายกก้าน....................แย่งเกี้ยวกรวยเชิง ฯ

๙๐ บ้างขายเครื่องแก้วเลี่ยม...ลวดลาย
โคมกิ่งตะเกียงราย..................เรียบตั้ง
กระจกกระจ่างฉาย.................ฉากรูป ภาพนา
โต๊ะถาดทองขาวทั้ง.................ซ่อมช้อนจานชาม ฯ

๙๑ บางแห่งแต่งร้านเรียบ.......เจริญตา
ขายเครื่องสุคนธา....................รศเร้า
หอมตรลบอบนาษา.................สองกาษัตริย์ ท่านแล
เพลินพิศพลางไต่เต้า...............ติดต้อยตามครู

แผ่นที่ ๑๔ - หลวงฤทธิพลไชย
๙๒ เลยเข้าทวาเรศชั้น............ปราการ ในแฮ
พิศเพ่งเลงราชถาน...................ทั่วพื้น
แสนสนุกนิ์ศุขสำราญ...............นัคเรศ ท่านนา
ดูสง่างามคฤกครื้น...................ทั่วทั้งราชถาน ฯ

๙๓ หอคอยลอยลิ่วห้อง...........คัคณานต์
สูงแข่งเภราคาร........................คู่ด้าว
ทิมแถวที่เทพยสถาน................สิงสถิตย เสถียรนา
ถึงถัดโรงทานท้าว.....................อุทิศตั้งตามถนน ฯ

๙๔ โรงกรีโรงรถม้า.................มีครบ ครันแฮ
สนามคชปรลองรบ..................เรียบพื้น
พิศเพียงอมรภพ......................ภูมภาค
แลโล่งตรลอดครื้น...................ครึกล้ำสนามหลวง ฯ

๙๕ โรงทหารหัดฝึกซ้อม..........สัปยุทธ
คลังเครื่องสรรพอาวุธ...............แต่งตั้ง
โรงปืนคาบผาชุด.....................ชนวนนก สับแฮ
ดึกใส่ดินดำทั้ง.........................มาดก้อนดินปลิว ฯ

๙๖ โอโถงโรงพักร้อน...............รโหถาน
ปูแผ่นศิลาลาน........................ลาดแผ้ว
ศาลาลูกขุนศาล.......................สุรัศ วดีแฮ
โรงหล่อต่อคลังแก้ว..................แกล่ใกล้คลังทอง ฯ

๙๗ ทิมดาบองครักษทั้ง..........แปดกรม อยู่นา
หอพระสาตราคม....................ปิดป้อง
โรงพักจัตุสดมภ์......................ดูสะอาด เนตรนอ
ทิมดาบกรมวังห้อง.................เครื่องทั้งทิมสงฆ์ ฯ

๙๘ เรืองหลวงประเล่ห์แม้น....วิมาน แมนเอย
ปราสาทรัตนกาญจน์...............ก่ำฟ้า
มุขลดสี่เหลี่ยมบาน.................บังอวด อุไรแฮ
ลอยลีวแลเลิศห้า....................ยอดเฟื้อยฟูโพยม ฯ

แผ่นที่ ๑๕ ? หลวงฤทธิพลไชย
๙๙ พระปรัศอัฒโยคแก้ว........กาญจนา
เรืองรัตนมณฑิรา....................อร่ามรุ้ง
รงคัลราชสวภา.......................คารเพริศ เพรานอ
มุขเด็จเด่นนาคสดุ้ง................ประดับแก้วกนกแกม ฯ

๑๐๐ ตึกสนมตำหนักตั้ง........ตรลอดแล
บงเบิกบานพระแกล...............ทุกห้อง
รวยรูดวิสูตแพร......................ผูกภู่ กลิ่นเอย
ตาข่ายแขวนขึงคล้อง.............เครื่องห้อยตรลบหอม ฯ

๑๐๑ จักกฤบณ์พิศภาคพื้น...ไพชนต์
ชายเนตรบงแกลบน...............เบิกไว้
หวังจิตรคิดจักยล...................เยาวลัก ษมีนา
บุญบุพเพดลให้.....................ปรสบสร้อยศรีสมร ฯ

๑๐๒ ปางองค์เยาวเรศล้ำ......ลักษมี
สถิตยแทบปราสาทสี.............หาศน์ห้อง
ดลใจนาฎทษฏดี....................โดยช่อง แกลแล
ไนยเนตรนางเลงต้อง.............เนตรไท้ผทมสินธุ์ ฯ

๑๐๓ กุศลสองก่อนสร้าง.......ทันถึง
เสียวจิตรพิศวาศรึง................รักร้อน
ต่างองค์ต่างหลงตลึง.............ลานเสน่ห์ กันนา
พระเหลือบเยาวลักษณ์ค้อน...ตอบให้ในที ฯ

๑๐๔ จักรรัตน์ปรวัดว้า.........สวาศครัน
เยาวลักษณ์ลานทรวงกรสัล...เสน่หไท้
เคยรองบทเรศธรรม์..............มิกราช มานา
ความรักรุมจิตรให้................เร่าร้อนรัญจวล ฯ

๑๐๕ อาวตารดาลเสน่ห์ด้วย...นวลอนุช
แสนรักอรรคเรศสุด..............สวาศล้ำ
จะยาตรไป่ยาตรหยุด...........ยืนเพ่ง เพลินนา
บงนาฎบอิ่มน้ำ...................จิตรปลื้มลืมองค์ ฯ

               (http://img243.imageshack.us/img243/2338/016cy8.png)
               ห้องที่ ๔...พระรามสบเนตรกับนางสีดา
                กับพิธียกมหาธนูโมลี

แผ่นที่ ๑๖ ? หลวงฤทธิพลไชย
๑๐๖ พระลักษณ์เหนหริเพี้ยน...จริตผิต
กรบัตรยอกรสกิด....................กล่าวถ้อย
ดังฤๅพระทรงฤทธิ...................รออยู่
เชิญเสดจยูรยาตรคล้อย...........คลาศไท้นักธรรม์ ฯ

๑๐๗ ฟังองค์พระอนุชโอ้..........อดสู ใจนา
ฝืนจิตรจรตามผูล.....................เหลือบซ้าย
แลขวากลับมาดู.......................ดวงสวาศ พี่เอย
ถอนทอดหฤไทยย้าย................ย่างเยื้องยลสมร ฯ

๑๐๘ ดูใดไป่ปลื้มเปรียบ..........บังอร พี่เอย
แสนสุดอาไลยสมร....................แม่นี้
เงยภักตร์เพ่งบัญชร...................ทุกช่อง แกลนา
แลตระลอดจนลี้........................ลับแล้วเลยจร ฯ

๑๐๙ ลักษมีศรีสวัสดิ์แก้ว..........กัลยา ณีแฮ
พิศเพ่งพระจักรา.......................คลาศแคล้ว
นางแสนสุดเสนหา....................หริรักษ ท่านเอย
แลส่งลับเนตรแล้ว.....................หับห้องโหยหวน ฯ

๑๑๐ พระวสิฐสวามิตรเต้า........ตามถนน
กอบกิจสำรวมสกนธ์..................แช่มช้า
พระลักษณรีบจรดล..................โดยด่วน มานา
หริรักษรึงจิตรว้า.......................วุ่นด้วยดวงสมร

๑๑๑ เหลียวหลังแลลับแล้ว......จรลี
ตามอุไภยมุนี...........................นารถเต้า
ถึงโรงราชพิธี............................ทองเพริศ พรายนา
พระวสิฐนำสองเข้า...................สู่พื้นภูมิสถาน ฯ

๑๑๒ สถิตยเหนือราชอาศน์พื้น...พรมปู
ชายเนตรชำเลืองดู....................เครื่องตั้ง
จักรฤกษณพิศเพ่งธนู.................นึกกรยิ่ม ใจนา
คงจักสมคิดครั้ง.........................คาบนี้ตรนักเหน ฯ

แผ่นที่ ๑๗ ? หลวงฤทธิพลไชย
๑๑๓ ปางองค์อัมเรศรเจ้า...จอมไตร ตรึงษเฮย
ทราบกิจกระแหน่ใน............ชนกท้าว
จะอภิเษกทรามไวย.............วรลัก ษมีแฮ
ป่าวราชร้อยเอจด้าว............ดื่นหน้ามาประชุม ฯ

๑๑๔ เสี่ยงศิลป์โมฬีตตั้ง.....พิธี การแฮ
กระษัตริยองค์ใดมี...............เดชแกล้ว
ยกศิลป์สิทธิโมฬี.................ชูเชิด ได้นา
จะเศกเปนเขยแก้ว...............ก่อเกื้อวิวาห์การ ฯ

๑๑๕ คาบนี้พระกฤษณล้ำ...เลิศไกร
พระจะยกศิลป์ไชย...............เชิดฟ้า
จำเราจักลงไป......................เปนประ ธานนา
คอยดับวิวาทว้า...................วุ่นให้เหือดหาย ฯ

๑๑๖ ส่องเหตุเหนเสร็จท้าว...มัฆพาน
ออกจากรัตนพิมาน...............มาศเต้า
นำฝูงเทพย์บริวาร.................แหวกเมฆ มาแฮ
ถึงนิเวศวาสพเข้า.................สู่พื้นโรงทอง ฯ

๑๑๗ ปางนรินทร์ชนกเจ้า....จอมนรา กรแฮ
ทรงพระโสมนัศปรา..............รภเร้า
ครันหมู่เทพย์สิทธา...............สถิตยที่ ประชุมนอ
จึ่งเสดจบทจรเข้า..................สู่ห้องสรงสนาน ฯ

๑๑๘ เสร็จสรงทรงเครื่องแล้ว..จรลี
สรรพส่ำสุรเสนี......................แห่ห้อม
ถึงโรงราชพิธี........................ประทับแท่น ทองแฮ
อภิวาทเทเวศรพร้อม.............ทั่วทั้งฤๅษี

๑๑๙ จึ่งพระภูวนารถไท้........ทัศนา
ร้อยเอจกระษัตริยมา..............มั่วพร้อม
แต่งองค์ประดับอา.................ภรณ์เพริศ เพราแฮ
สถิตยที่ประชุมล้อม................รอบเฝ้าฟังกระแส ฯ

แผ่นที่ ๑๘ ? หลวงฤทธิพลไชย
๑๒๐ พระยลราเมศทั้ง...............อนุชา
งามยิ่งกระษัตรา.........................ทุกด้าว
จึ่งถามพระสิทธา........................สิศยท่าน สองฤๅ
เปนหน่อกระษัตริยท้าว................เฃตรแคว้นแดนไฉน ฯ

๑๒๑ พระวสิฐจึ่งตอบถ้อย..........แถลงความ
สิศย์รูปชื่อลักษณ์ราม.................พี่น้อง
เปนหน่อทธรฐนาม.....................ปิตุเรศ สองนา
ผ่านอยุทธเยศป้อง.....................ไพร่ฟ้าประชาเกษม ฯ

๑๒๒ ยินข่าวบพิตรตั้ง...............พิธี การแฮ
จักเสี่ยงศรโมฬี...........................เลิศอ้าง
จึ่งพาศิศยสองลี.........................ลาศสู่ สถานนา
เพราะใคร่อยากยลบ้าง...............แต่โพ้นห่อนเหน ฯ

๑๒๓ ทรงสดับดาบศอ้าง...........ออกความ ชัดแฮ
ประจักษสุริย์วงษนาม.................นิเวศด้าว
นึกรักพระลักษณ์ราม..................รึงจิตร พระนา
ถวิลวาบหฤไทยท้าว...................ใคร่ได้เปนเขย ฯ

๑๒๔ กรองจิตรคิดยักเยื้อง........ขยับขยาย ยากนา
กระษัตริยมามากหลาย..............แหล่งล้น
ตริพลางตรัสถามนรายน์............ปิตุเรศ ศุขฤๅ
เสวยสวัสดิ์พิพัฒน์พ้น...............เศิกเสี้ยนเบียฬไฉน ฯ

๑๒๕ จักรกฤษณ์อัญชลิตแล้ว....ทูลสาร
ปิตุเรศดำรงสถาน......................ท่านไท้
นฤทุกขศุขสำราญ......................นัคเรศ เรืองแฮ
ทุกทั่วทวยราฎรได้......................ศุขพร้อมไพบูลย์ ฯ

๑๒๖ ฟังหริทูลเสร็จแล้ว.............พระภู ธรแฮ
ตั้งสัตย์ทรงเสี่ยงธนู.....................นึกพร้อง
ใครควรธิดากู.............................จงยก ขึ้นนา
เสร็จเสี่ยงสั่งฆาฏฆ้อง.................หึ่งให้ไชยเฉลิม ฯ

แผ่นที่ ๑๙ - หลวงฤทธิพลไชย
๑๒๗ ร้อยเอจกระษัตริยได้?...สดับเสียง ฆ้องแฮ
ต่างด่วนดำเนิรเคียง????.?แข่งหน้า
ยัดเยียดเบียดเสียดเถียง???..กันวุ่น วายนอ
อุดตลุดฉุดคร่าท้า??????..ยุทธอ้างอวดหาญ ฯ

๑๒๘ อมเรศรเหนกรษัตริยถุ้ง?เถียงกัน วุ่นแฮ
โบกหัดถ์ตรัสห้ามพลัน????.กล่าวอ้าง
ศิลป์พระศิวจอมจรร?????..โลงเล่ม นี้นอ
ควรคู่ต่อผู้สร้าง???????..สิ่งพร้อมอภินิหาร ฯ

๑๒๙ บุญนิจฤทธิน้อยอย่า??...นึกประสงค์ เลยนา
ต่อคู่พระยุพยง????????ยกได้
เรามาจักเปนองค์???????ประธานแก่ ท่านเอง
กำหนดผลัดกันให้??????...ยกครั้งคราวลองค์ ฯ

๑๓๐ ทุกกระษัตริยโดยสั่งท้าว?..สหัศไนย
ผลัดเปลี่ยนกันเข้าไป?????..ทั่วหน้า
ยกศิลป์แต่จะไหว???????สักนิด เปล่าแฮ
สุดฤทธิสิ้นแรงล้า???????.ล่าแล้วถอยหลัง ฯ

๑๓๑ ชนกยลราชร้อยเอจ????ยกศิลป์
ไป่เคลื่อนสมเหมือนถวิล????..จิตรไว้
จึ่งจอมจักรวัติผิน???????..ภักตร์พจน์ พลันแฮ
สั่งพระลักษณ์รามให้??????เร่งเข้ายกศร ฯ

๑๓๒ ทรงสังข์รับสั่งแล้ว????.อวยกนิษฐ ก่อนแฮ
พระลักษณ์ถวายอัญชลิต????.เสร็จเต้า
กรายกรจับศรสิทธิ???????เขยื่อนขยิ่ม ใจนา
จึ่งกลับสู่ที่เฝ้า????????..เชฐไท้ผทมสินธุ์ ฯ

๑๓๓ พระกฤษณรักษรู้?????ทีองค์ อนุชแฮ
จึ่งเสด็จดำเนิรหงษ???????แช่มช้อย
ยื่นหัตถ์ยกศิปล์ทรง??????..ชูเชิด ไว้นา
จะหนักแต่สักน้อย???????.หนึ่งนั้นฤๅมี ฯ

             (http://img167.imageshack.us/img167/4710/020bm2.png)
             ห้องที่ ๕...ท้าวชนกจักรวรรดิส่งราชสาสน์ไปยังศรีอยุธยา

แผ่นที่ ๒๐ - หลวงฤทธิพลไชย
๑๓๔ เสร็จแสดงวรเดชท้าว???.สายศิลป์ ประลองแฮ
ไหวหวั่นทั่วปัถพิน???????.แผ่นฟ้า
พโยมพยับอับเมฆิน??????..ครรชิต ช่วงนา
วายุพัดปัดป่าวหล้า??????..โลกยแจ้งแสงสูริย ฯ

๑๓๕ ปางองค์เทวราชไท้????.ทัศนา
ราเมศยกศิลป์ปรา???????.กฏแกล้ว
จึ่งเป่าพิไชยมหา????????สังข์เสนาะ เสียงเอย
โหรลั่นฆ้องประโคมแล้ว?????.อ่านอ้างอวยพร ฯ

๑๓๖ ร้อยเอจกรษัตริยได้????..ทฤษดี
หริรักษยกศรศรี????????..เหนี่ยวน้าว
อัปหยดย่านฤทธี????????ถวิลสวาศ วุ่นแฮ
ลาบาทเทวราชท้าว???????ชนกแล้วคืนนคร ฯ

๑๓๗ วัชรินทรเทพยทั้ง?????.อมร มากนา
นักสิทธิวิทยาธร????????..ทั่วหน้า
ประชุมที่ยกศร?????????ศุภกิจ แล้วแฮ
ลาชนกคืนสู่หล้า????????.แหล่งด้าวแดนตน ฯ

๑๓๘ จักรวรรดิตรัสด้วยพร?.??.ดาบศ สองเอย
จะเศกสองเยาวยศ???????.ยิ่งไท้
ข้าจักส่งสารจรด????????จอมอยุทธ ท่านแฮ
มอบอปวิวาห์ให้????????.พรักพร้อมพงษประยูร ฯ

๑๓๙ บัดสั่งอาลักษณผู้?????ผจงสาสน์ เสร็จนา
จาฤกใส่แผ่นกาญจน์??????.กล่องแก้ว
แต่งทูตม่งมาสถาน???????อยุทธถั่น ถึงแฮ
ตรงสู่ลูกขุนแล้ว????????..เล่าแจ้งแถลงไข ฯ

๑๔๐ ส่งสาสน์เสนิศรน้อม????ทูลทธ รฐนา
ทราบเสร็จดให้หาพรด?????..สัตรุศเฝ้า
ขุนแสะรับสั่งบท????????จรจาก อยุทธแฮ
ถึงถิ่นไกยเกษเข้า???????..สู่ไท้ทูลแถลง ฯ

           (http://img84.imageshack.us/img84/3658/021oz3.png)
           ห้องที่ ๖...พระพรตพระสัตรุดทูลลาท้าวไกยเกษเพื่อไปอยุธยา

แผ่นที่ ๒๑ - พระยาสุนทรนุรักษ
๑๔๑ พระพรตสตรุตสดับแจ้ง??..พจมาน
ในศุภลักษณสาสน???????ชนกไท้
โสมนัศสุดจักปาน???????..ใดเปรียบ
เสมอรศอำมฤตยไล้???????ลูบให้เย็นกมล ฯ

๑๔๒ สองเสด็จโดยด่วนเฝ้า???.ไอยกา
นบบาททูลจอมนรา???????ธิราชท้าว
หลานรักจักขอลา????????บัวบาท พระเอย
ไปอยุธยาด้าว?????????ดุจได้สดับสาสน ฯ

๑๔๓ ด้วยองค์มงกุฏเจ้า????.จอมอยุท ธยาเอย
จะอภิเศกพระทรงครุธ?????..แก่นไท้
กับพระลักษมีสุด???????..โสมนัศ ยิ่งนา
ในมิถิลานครให้????????.แต่งตั้งสยุมพร ฯ

๑๔๔ ปางปิ่นไกยเกษท้าว???...กรุงกษัตริย์
เปรมกะมลศุขพิพิฒ??????..ใช่น้อย
สดับสองวรราชนัด???????ดากล่าว ทูลแฮ
จึ่งพระดำหรัสถ้อย???????สวัสดิให้ไชยเฉลิม ฯ

๑๔๕ หลานรักจงรีบร้อน????..เร็วพลัน
ไปอยุทธย์โดยวัน???????..เริ่มไว้
กอบการวิวาห์สรร???????.ศุภฤกษ สองนา
ตามพระราชสาสนไท้??????ท่านท้าวบิดุรงค์ ฯ

๑๔๖ สองจงทูลบาทไท้????..ทธรฐ
อีกพระกฤษณปรากฎ?????..เกียรติแกล้ว
จงเจริญพระชนม์ยศ??????สวัสดิ์ยิ่ง ยืนนา
เปนปิ่นจันโลงแผ้ว???????ผ่องฟ้ามหาสฐาน ฯ

๑๔๗ พระทรงอนุญาติแล้ว???ตรัสสอน
สองจากไอยกาจร???????จิตรว้า
จะยาตรพยุหรอน???????.แรมเถื่อน
ไตรตรวจผลช้างม้า??????..แวดล้อมวงรวัง ฯ

              (http://img243.imageshack.us/img243/4329/022kn7.png)
              ห้องที่ ๗...พระพรตพระสัตรุดทูลลาท้าวไกยเกษไปอยุธยา
              เพื่อตามเสด็จไปในงานวิวาห์พระรามที่มิถิลา

แผ่นที่ ๒๒ - พระยาสุนทรนุรักษ
๑๔๘ อย่าหมิ่นประมาทด้วย........มรรคา
ไพพิศม์สัตวพาลา.........................เหล่าร้าย
ปิศาจภูตมายา.............................ลวงหลอก หลอนแฮ
จะยกจะยาตรย้าย........................หยุดยั้งรวังไภย ฯ

๑๔๙ จงผันจงผ่อนให้...................พักพล
แรมอยดรอแรมคน........................ล่าล้า
หายเหนื่อยจึ่งจรดล......................พยุห์ยาตร ไปนา
พลบค่ำชรอ่ำฟ้า...........................อย่าได้บทจร ฯ

๑๕๐ จงจำกำหนดข้อ..................คำสอน
เสร็จประสาศอวยพร....................เพิ่มให้
จงสวัสดิ์สถาวร............................เจริญศุข หลานเอย
สรรพทุกข์ขุกเข็ญไข้.....................อย่าข้องรคายเคือง ฯ

๑๕๑ พระพรตสัตรุตน้อม.............ประนมกร
รับสั่งรับคำสอน............................ใส่เกล้า
ดังได้อมฤตยพร............................ภูลเพิ่ม
ลาบาทไอ่ยกาเจ้า.........................แผ่นพื้นภูวดล ฯ

๑๕๒ เสด็จกลับปราสาทแก้ว........กาญจนา
ทรงประทับปรางปรา.....................โมชท้าว
สั่งขุนมุขมาตยา............................เตรียมพยุห ยาตรเฮย
เราจักไปอยุทธด้าว.......................ก่อนด้วยโดยพลัน ฯ

๑๕๓ เสนีทั้งสี่น้อม.......................ปรนตถวาย กรนา
รับสั่งน้องนารายน์.........................รีบร้อน
สู่ศาลลูกขุนหมาย.........................ทุกหมวด กองแฮ
เกณฑ์หมู่จตุรงค์ต้อน.....................จัดเข้าตามขบวน ฯ

๑๕๔ พลคชจัดคชเชื้อ..................ฉัททันต์
เสยส่ายซึมซับมัน.........................น่าท้าย
ผูกเครื่องคร่ำสุวรรณ......................ชลุฉลัก ลายแฮ
ขุนคชขับขยายย้าย........................ย่างเยื้องยืนทยาน ฯ

แผ่นที่ ๒๓ - พระยาสุนทรนุรักษ์
๑๕๕ พลม้าผูกม้าชาติ.................สินธพ
เริงร่ารณรงค์รบ............................ร่านร้อง
เครื่องผูกประดับครบ.....................ดาวมาศ มณีนา
ขุนขับจับทวนจ้อง.........................จิตรห้าวฮึกหาญ ฯ

๑๕๖ พลรถจัดรถร้า.....................รณรงค์
เทียมเทียบสินธพอง......................อาจห้าว
สาระถีท่าทียง...............................ยลสง่า งามเอย
กรก่งเกาทัณฑ์น้าว........................เหนี่ยวจ้องจักแผลง ฯ

๑๕๗ พลรบเริ่งร่าร้าย..................ฤทธี
กวัดแกว่งตาวทำที........................เทิดท้า
เขนทองโล่กฤชตรี.........................ธนูน่า ไม้เฮย
แลสะพรึบเพียบหล้า....................สลับล้วนขบวนพล ฯ

๑๕๘ จัดขบวนพยุหริ้ว.................รายธง
ขุนรถจัดรถทรง............................เสร็จพร้อม
บุษบกสุวรรณรหง........................เรืองรัตน์ อร่ามแฮ
เทียมแสะเทียบเกยน้อม................นารถไท้ทูลแถลง ฯ

๑๕๙ สององค์ทรงสดับแล้ว.........ลีลา
ยังที่สรงธารา...............................ลูบไล้
เสร็จประสุคันธา..........................ขจรกลิ่น ฟุ้งแฮ
สองขัดติยราชไท้.........................เสด็จเข้าประดับองค์

๑๖๐ ทรงสนับเพลาตาดพื้น.......พรายพรัน
ภูษิตรฉลององค์สุวรรณ์...............พร่างพร้อย
ตาบทิศทับทรวงสรร....................สอดมาศ กรเฮย
สรวมประวิชประดับสร้อย............อิกสอิ้งมกุฎทรง ฯ

๑๖๑ ครั้นเสร็จสองย่างเยื้อง.......ยาตรา
ทรงรถเรืองรัตนา........................กนกพริ้ง
เครื่องสูงพัดโบกจา.....................มรมาศ
บังแซกคันชิงกลิ้ง.......................กลดกั้งบังสูริย์

แผ่นที่ ๒๔ - พระยาสุนทรนุรักษ
๑๖๒ ได้ฤกษโหรลั่นฆ้อง...........ขานไชย
เสียงประโคมพลไคล..................คลาศเด้า
เคลื่อนรถคชเกริกไหย์.................เหิมร่าน รณนา
ออกจากไกยเกษเข้า...................เฃตรแคว้นแดนดง ฯ

๑๖๓ เดินทางพลางพิศพื้น.........ภูมพนัศ
สพรุ่มพฤกษสพรั่งผลัด................ช่อช้อย
ตูมบานตระการกลัด...................กลีบกลิ่น ลเวงแฮ
ชูเชิดผลพวงย้อย.........................ยื่นระย้าศุกหอม ฯ

๑๖๔ ยลนางนวลแนบไม้............ขานาง
ยูงเหยียบยอดยางหาง................ฝ่ายฟ้อน
คับแคจับคบคาง........................ตขาบจับ ตขบนา
เทงทูตเกาะกิ่งสะท้อน.................กทุ่มล้วนกทุงหลาย ฯ

๑๖๕ พิศพรรค์จตุบาทครื้น.........อารัญ
ลมั่งระมาดชมดสมัน...................เม่นสุ้ม
คณยองย่องยืนยัน......................พยัคฆ์ยอบ ขยับแฮ
ควายเถื่อนโคกทิงกลุ้ม................เกลื่อนกล้ากลาดดง ฯ

๑๖๖ สองกษัตริย์เพลินพิศพื้น....ไพรรหง
คลาเคลื่อนพลเดิรดง..................ด่วนเต้า
ชายแสงพระสุริยง......................ยาตรรถ ป่ายนา
ถึงถิ่นนครเข้า.............................เฃตรด้าวอยุทธยา ฯ

๑๖๗ พระดำรัสให้หยุดยั้ง...........ยังภาย นอกนา
พอพักพวกพลกาย......................เลื่อยล้า
ทุกกองทุกแถวนาย.....................หมวดตรวจ ตราแฮ
เสียงคฤกกึงก้องว้า.....................วุ่นแส้เสียงฃาน ฯ

๑๖๘ รวมพลพรั่งพร้อมเสร็จ.......เสนี
ทูลแก่สองกรษัตริย์......................ผ่านเกล้า
รวมพลพวกโยธี..........................พักเหนื่อย แล้วนา
เชิญเสด็จยาตรเฝ้า.....................บาทเบื้องบิตุรงค์ ฯ

แผ่นที่ ๒๕ - พระยาสุนทรนุรักษ
๑๖๙ พระพรตสัตรุตพร้อม..........เสนี
จากที่พักเสดจลี..........................ลาดเฝ้า
ถวายปรนตฟังคดี.......................บรมนารถ
แห่งบิตุเรศเจ้า............................อยุทธย์ด้าวภูวดล ฯ

๑๗๐ ปางพงษจักรพรรดิเจ้า.......จอมธรรม์
เหนพระโอรสพลัน......................ประภาษถ้อย
ตรัสสั่งสุมันตัน...........................เตรียมพยุห์ ยาตรเฮย
ไตรตรวจจงเรียบร้อย..................รุ่งแล้วจักจร ฯ

๑๗๑ สุมันตันรับใส่เกล้า............กลับเวน
หมายบอกนอกในเกณฑ์.............ทั่วหน้า
รถรัตน์อัศวคเชนทร์....................หาญศึก
ทุกหมู่พลกลั่นกล้า......................สพรั่งพร้อมสารทสรรพ์ ฯ

๑๗๒ พลพระพรตเทียบต้อง........ตรางทัพ
นำน่าจตุรงค์สรรพ.......................เสร็จตั้ง
พลพระสัตรุตนับ.........................อนันต์แน่น เนืองแฮ
จัดเทียบเรียบริ้วรั้ง.......................พยุห์ป้องกองโกรย ฯ

๑๗๓ ทัพกษัตริย์จัดพร้อม...........จัตุรงค์
ล้วนแต่โยธาอง...........................อาจแกล้ว
ถือครบเครื่องสาตรยง..................ยุทธยิ่ง
พร้อมหมู่ทวยหาญแล้ว................เลื่อนริ้วรายพล ฯ

๑๗๔ พลคชขุนคชขึ้น..................คุมขอ
พลอัศว์กุมทวนยอ.......................พยศเต้น
พลรบจัดพลภอ...........................ครบเครื่อง สารทเฮย
พลรถขุนรถเขม้น.........................มุ่งน้าวเกาทัณฑ์ ฯ

๑๗๕ รถทรงบฟุษบกชั้น.............เฉดรหง
งอนแอกงามดุมกง......................มาศแก้ว
เทียมเสวตอัศวพงษ.....................พลาหก หาญแฮ
รถประเทียบเทียมแสะแผ้ว...........ผ่องพื้นผ่านดำ ฯ

แผ่นที่ ๒๖ - พระยาสุนทรนุรักษ์
๑๗๖ จัดเสร็จทุกสิ่งตั้ง...............พยุหยาตร ตราเฮย
ทัพน่าพลเพียบกลาด..................เกลื่อนกลุ้ม
ทัพหลวงทัพหลังดาษ.................ดูดื่น ดินนอ
กองแซกกองส้อนสุ้ม..................พรั่งพร้อมพนักงาน ฯ

๑๗๗ ปางบรมราชไท้..................ทธรฐ
สู่แท่นอลงกฎ..............................ก่องแก้ว
สามอรรคเรศประณต...................นฤเบศร
นางพนักงานพัดแผ้ว....................ผ่องน้ำพระไทยเกษม ฯ

๑๗๘ พระจอมอยุธย์ด้าว.............สถิตย์บน อาศน์เอย
ดำริห์การวิวาหจน........................สว่างฟ้า
ชวนราชบุตรจรดล........................กับนาฎ สามแฮ
โดยเสด็จจรทั้งห้า.........................สู่ห้องสรงสนาน ฯ

๑๗๘ ไขปะทุมอุทกฟุ้ง..................ฝอยฝน
สรงโสรดพระสกนธ์.......................ผ่องแผ้ว
เสร็จทรงเครื่องพระสุคนธ์..............รศรื่น รวยแฮ
หกกษัตริย์สนานแล้ว....................เสด็จเข้าประดับองค์ ฯ

๑๘๐ บิดุรงทรงเครื่องต้น..............เสร็จพลัน
เอารสทรงเครื่องสุวรรณ................พร่างฟ้า
สามนาฏเครื่องทรงสรร..................เสาวภาคย์ ผ่องนา
เรืองอุไรอร่ามจ้า............................แจ่มแก้วแพรวพราย ฯ

๑๙๑ บิตุเรศยูรยาตรเยื้อง.............กรายกร
ทรงพระแสงขรรค์จร.......................ฤทธิแกล้ว
พระเอารสทรงศร...........................สอดขัด องค์นา
งามดั่งแสงโสมแผ้ว........................ผ่องฟ้าราศี ฯ

๑๙๒ หกกษัตริย์เสด็จขึ้น...............รถทรง
เทียมแสะสีกมุทยง.........................ยิ่งล้ำ
รถประเทียบเครื่องสูงธะ..................ทิวสลับ สีนา
ขุนขับจับแสร้งช้ำ...........................หวดเร้าอัศดร
หัวข้อ: แผ่นโคลง รามเกียรติ์ 26-35
เริ่มหัวข้อโดย: ดินหญ้ากาช้ำ ที่ พฤศจิกายน 30, 2008, 01:28:03 am
แผ่นที่ ๒๖ - พระยาสุนทรนุรักษ์
๑๗๖ จัดเสร็จทุกสิ่งตั้ง...............พยุหยาตร ตราเฮย
ทัพน่าพลเพียบกลาด..................เกลื่อนกลุ้ม
ทัพหลวงทัพหลังดาษ.................ดูดื่น ดินนอ
กองแซกกองส้อนสุ้ม..................พรั่งพร้อมพนักงาน ฯ

๑๗๗ ปางบรมราชไท้..................ทธรฐ
สู่แท่นอลงกฎ..............................ก่องแก้ว
สามอรรคเรศประณต...................นฤเบศร
นางพนักงานพัดแผ้ว....................ผ่องน้ำพระไทยเกษม ฯ

๑๗๘ พระจอมอยุธย์ด้าว.............สถิตย์บน อาศน์เอย
ดำริห์การวิวาหจน........................สว่างฟ้า
ชวนราชบุตรจรดล........................กับนาฎ สามแฮ
โดยเสด็จจรทั้งห้า.........................สู่ห้องสรงสนาน ฯ

๑๗๘ ไขปะทุมอุทกฟุ้ง..................ฝอยฝน
สรงโสรดพระสกนธ์.......................ผ่องแผ้ว
เสร็จทรงเครื่องพระสุคนธ์..............รศรื่น รวยแฮ
หกกษัตริย์สนานแล้ว....................เสด็จเข้าประดับองค์ ฯ

๑๘๐ บิดุรงทรงเครื่องต้น..............เสร็จพลัน
เอารสทรงเครื่องสุวรรณ................พร่างฟ้า
สามนาฏเครื่องทรงสรร..................เสาวภาคย์ ผ่องนา
เรืองอุไรอร่ามจ้า............................แจ่มแก้วแพรวพราย ฯ

๑๙๑ บิตุเรศยูรยาตรเยื้อง.............กรายกร
ทรงพระแสงขรรค์จร.......................ฤทธิแกล้ว
พระเอารสทรงศร...........................สอดขัด องค์นา
งามดั่งแสงโสมแผ้ว........................ผ่องฟ้าราศี ฯ

๑๙๒ หกกษัตริย์เสด็จขึ้น...............รถทรง
เทียมแสะสีกมุทยง.........................ยิ่งล้ำ
รถประเทียบเครื่องสูงธะ..................ทิวสลับ สีนา
ขุนขับจับแสร้งช้ำ...........................หวดเร้าอัศดร

แผ่นที่ ๒๗ - พระยาสุนทรนุรักษ
๑๘๓ เครื่องสูงครบสิ่งพร้อม..........พรายตา
โบกแทรกบังสุริยา.......................หยัดพลิ้ว
ชุมสายฉัตรรจนา.........................อเนกรุ่ง เรื่องแฮ
ทัพน่าธงนำริ้ว..............................เรียบล้วนขบวนพล ฯ

๑๘๔ จวบฤกษฆาฏฆ้องด่วน..........เดิรขบวน
พิณพาทยประโคมครวญ.................ครั่นก้อง
สังข์แตรแซ่เสียงหวน.....................มหุรทึก เสทือนเฮอ
ถึงเฃตรป่าทิชาซ้อง.......................แซ่พื้นพนมวัน ฯ

๑๘๕ พิศพรรณสุโนคครื้น.............ครึมดง
เขาขาบคับแคดง..........................คู่เร้น
แก้วเกาะกุ่มลางลง.......................เลียบเฃตร ป่าแฮ
งั่วจับไทรกะเตนเต้น.....................ไต่เร้าเตือนรัง ฯ

๑๘๖ ชมนกชมพนัศพื้น...............รัถยา เรียบนอ
เดิรตัดลัดอรัญวา........................ชวากไม้
ลุเฃตรมิถิลา..............................พลันหยุด พลเฮย
ตรัสสั่งอำมาตยให้.......................ปลูกตั้งพลับพลา ฯ

๑๘๗ เสนารับสั่งแล้ว...................เกณฑ์กัน
ปลูกพลับพลาพักพลัน..................เสร็จพร้อม
กราบทูลพระทรงธรรม์..................ทราบเสดจ ประทับแฮ
ออกหมู่เสนาน้อม........................เนื่องเฝ้าฟังการ ฯ

๑๘๘ ตรัสสั่งอำมาตยให้.............จำทูล ฃ่าวนา
เสวกรับพจนยูร...........................ยาตรเต้า
ตระบัตสู่นเรนทร์สูริย...................ชนกนารถ ท่านนา
ทูลกิจอยุทธ์เจ้า..........................จวบแจ้งจิตรเกษม ฯ

๑๘๙ เปรมปรีปราโมทยได้.........สดับสาร
ตรัสแก่ลักษณ์อวตาร..................พี่น้อง
พระพิตุเรศราชมาร.....................ดรพ่อ มานา
จงพ่อไปเฝ้าพร้อง......................พร่ำเชื้อทูลเชิญ ฯ

แผ่นที่ ๒๘ - พระยาสุนทรนุรักษ
๑๙๐ โองการสั่งทั้งสี่..................เสนา
จัดจตุรงคโยธา...........................แห่ห้อม
โดยลักษณพระจักรา...................เรวเร่ง พลเอย
ขุนรับคำนับน้อม.........................บาทแล้วเรวจร

๑๙๑ จัดพลสวมเสื้อต่าง..............สีกัน
สองหมื่นถือบุษบัน......................เรียบร้อย
ขุนแสะโพกขลิบสุวรรณ...............สวมสอด เสื้อนา
เชิญพุ่มมยุรช้อย.........................เชิดห้าพันสรร ฯ

๑๙๒ มหาดเลกเชิญเครื่องล้วน.....กาญจนา
ขุนตรวจพลโยธา........................เทียบไว้
ขุนรถเลื่อนพระมหา....................ราชรถ เตรียมเอย
คอยพระจักรกฤษณไท้................อีกทั้งอนุชา

๑๙๓ พระรามพระลักษณ์น้อม......ประนมกร
ลาพระชนกนารถจร....................จากเฝ้า
ทรงรถรัตนประภัศศร...................สุดสง่า งามเอย
คลายเคลื่อนพลโห่เร้า.................เร่งริ้วเรวไคล ฯ

๑๙๔ เสียงสเทือนสท้านทั่ว..........ธรณิน
ศับท์แซ่แตรสังข์พิณ....................พาทยฆ้อง
สาระถีเร่งรถสิน..........................ธพขับ ขบวนแฮ
ตามรวดรัถยาก้อง.......................สนั่นพื้นภูมสถาน ฯ

๑๙๕ งามสองกษัตริย์พริ้ง............เพราอา ภรณ์เอย
งามบุษบกรัถา............................ก่องแก้ว
งามพลเพียบรัถยา.......................ยูรยาตร์
งามเครื่องสูงไสวแผ้ว....................ผ่องพื้นสุวรรณ์วาม ฯ

๑๙๖ ถึงเกยเทียบรถแล้ว..............รีบลง
สองเสด็จคัลไลหงษ.....................ยาตรเยื้อง
เฝ้าพระบิตุเรศองค์.......................มาตุราช สามนา
โอนศิโรตม์นบเบื้อง......................บาทไท้ธิบดินทร์ ฯ

แผ่นที่ ๒๙ - พระยาสุนทรนุรักษ
๑๙๗ ปางจอมอยุทธเยศได้.........สดับพจน์
หริรักษลักษณประณต.................นอบเกล้า
พระสั่งจัดดรุงค์รถ.......................พยุหบาตร
อำมาตย์นบจากเฝ้า.....................เทียบพร้อมขบวนพล ฯ

๑๙๘ ทธรฐสามนาฏทั้ง..............กษัตริย สี่เอย
ทรงเครื่องสุวรรณรัตน์..................เพริศพร้อม
เถลิงรถเคลื่อนพลขนัด................ขนานเรียบ จรแฮ
ชาวมิถิลาน้อม...........................นบเกล้าเกริกพร ฯ

๑๙๙ จอมพงษจักรพรรดิไท้........ทัศนา
เมืองมิถิลาผา............................ลาศพื้น
กำแพงเขื่อนทวารา.....................รายฉัตร ธงแฮ
หอรบนางจรัลครื้น......................ครึกป้อมปืนราย ฯ

๒๐๐ ปราสาทวิลาศล้วน.............แลวะวับ วามเอย
มุขสี่สุบรรณจับ.........................นาคสดุ้ง
ภักตร์พรหมผ่องระยับ.................เรืองโรจน์ กาญจน์นา
ยอดรัตร์จำรัศรุ้ง.........................เรื่อฟ้าเฟ็ดโพยม ฯ

๒๐๑ ท้องสนามแลลิ่วล้วน.........ทรายรอง เรียบนา
สำหรับคชประลอง....................เดชแกล้ว
เพลินทัศน์บัดรถทอง.................ถึงกทั่ง
เทียบประทับเกยแก้ว.................เล่ห์ไท้คไลยหงษ ฯ

๒๐๒ ท้าวชนกอรรคเรศเชื้อ.......เชิญทธ รฐเอย
เสดจสู่ปรางค์มรกฎ...................เฉิดหล้า
ทรงสดับมธุรพจน์....................ปทับที่ แท่นเอย
ปวงราชประยูรเข้า....................บาทพร้อมอัญชลี ฯ

๓๐๓ ทธรฐชนกท้าว................ทรงตรัส
สองพระนครสวัสดิ์....................สว่างเศร้า
เปนศรีสุวรรณปัถ.....................พีแผ่น เดียวนา
ตรัสเสร็จต่างเสด็จเข้า..............สู่ห้องทองปธม ฯ

แผ่นที่ ๓๐ - พระยาสุนทรนุรักษ
๓๐๔ เรืองอรุณอร่ามพื้น...........นภา
กุกกุฏโกกิลกา........................รเวกเร้า
ท้าวชนกจากนิทร์คลา...............สรงเสรจ แล้วเอย
ทรงเครื่องออกข้าเฝ้า................พรั่งพร้อมพนักงาน ฯ

๓๐๕ เผยโอษฐประภาษพร้อง....พจมาน
ดูก่อนขุนโหรชาญ....................โชคใช้
ตูจะแต่งวิวาหการ.....................อภิเศก สองแฮ
หากฤษศุภสวัสดิให้...................ปลอดร้ายราคี

๓๐๖ ขุนโหรรับสั่งไท้.................ภูธร
คูนคิดตามพยากร......................กรวดแล้ว
เทวาประชุมจร...........................จันทร์จัด ตรีเอย
รุ่งสิบหกชั้นแผ้ว..........................ฤกษนั้นพลันถวาย ฯ

๒๐๗ ทรงสดับโหรให้กฤษ...........จันทร์ตรี
ตรัสสั่งสุรเสนี.............................ใหญ่น้อย
เรวเร่งจัดปรางศรี........................โสภิศ ผจงแฮ
อำมาตย์รับสั่งคล้อย....................จัดพร้อมเกณฑ์การ ฯ

๒๐๘ แต่งปรางค์พรมลาศพื้น.......ปูรอง
สุจหนี่ลับแลทอง.........................ฉากกั้น
สุวรรณรัตนจัดกอง......................เปนแท่น สรงนา
เสวตรฉัตรเจ็ดชั้น........................แว่นแก้วบายศรี ฯ

๒๐๙ เบญจะครรโภทกทั้ง...........กลิ่นรศ สุคนธ์เอย
เทียนปทีปสังขกลด....................เสร็จใช้
ธรรมการรีบประนท....................อาราธน์ ชฎิลแฮ
แถลงกิจวิวาห์ให้.......................กอบด้วยมงคล ฯ

๒๑๐ ธรรมการคำนับแล้ว...........จรจัล
ลุสุธามันตัน.............................พรตแกล้ว
สวามิตรวสิฐอนันต์....................คณะนัก สิทธิแฮ
เผดียงเสร็จดาบศแคล้ว..............ลุขึ้นปรางสฐาน ฯ

ห้องที่ ๘...อุปภิเษกพระรามกับนางสีดาในเมืองมิถิลา

แผ่นที่ ๓๑ - พระยาสุนทรนุรักษ
๒๑๑ เทวินทรทราบชนกไท้......ทำวิวา หเอย
จัดเครื่องทรงเรวคลา...............เคลื่อนด้าว
พร้อมเทพยสู่มิถิลา.................ทรงปทับ แท่นนอ
ทธรฐชนกท้าว........................นบน้อมอภิวันท์ ฯ

๒๑๒ พระจอมเมรุมาศทั้ง.........นางสุขา ดาเอย
นำจักรีสีดา............................ด่วนคล้อย
สรงชลสุคนธา........................เสร็จประดับ เครื่องนอ
ดุจสุริยันจันทรย้อย.................หยัดหล้าเฉลิมศรี ฯ

๒๑๓ จวบฤกษเทวราชเจ้า.......จอมมัฆ วานนา
นำพระกฤกษณรักษ์................รีบแคล้ว
สุจิตรานาฎนำลัก...................ษมีสู่ แท่นเอย
สองร่วมเสวตฉัตรแก้ว.............เกี่ยวก้อยการเฉลิม ฯ

๒๑๔ ทวยเทพยโปรยทิพยฟุ้ง..บุษปเดียร ดาษแฮ
ได้ฤกษโหรจุดเทียน...............ลั่นฆ้อง
โกษีย์ส่งแว่นเวียน..................เสร็จดับ เพลิงนา
รบายโบกธุมาต้อง.................กษัตริยแล้วเจิมจันทน์ ฯ

๒๑๕ เทวาดาบศพร้อม...........พฤฒิพงษ พราหมณนา
รินอุทกสังขกลดสรง...............โสรดแผ้ว
อวยพรพิพิฒมง.....................คลเสรจ กิจเอย
ต่างรีบลาท้าวแคล้ว................เคลื่อนคล้อยยังสฐาน ฯ

๒๑๖ สรรพเสรจศุภกิจเกื้อ......การวิวาห์
สองกษัตริยเปรมปรา..............โมชแล้ว
นำองค์พระจักรา....................วรลัก ษมีเอย
เสดจสู่ปราสาทแก้ว................มอบให้สมัคสมาน ฯ

๒๑๗ ทธรฐเสด็จสู่ท้าว...........จักรวรรดิ์
เสรจซึ่งการพิพัฒ....................ศุภพร้อง
ขอลาพระจักรรัตน์..................กับพระลักษ มีนา
รนิวัตน์นิเวศน์ป้อง..................ปกด้าวผดุงเกษม ฯ

แผ่นที่ ๓๒ - พระยาสุนทรนุรักษ
๒๑๘ ท้าวชนกจนจิตรต้อง.......ตามประสงค์
ออกโอษฐมธุรทรง..................เสรจถ้อย
ให้หาลักษมีองค์.....................วิศณุ มาแฮ
เก้าแก่รับสั่งคล้อย...................แทบไท้ทูลเชิญ ฯ

๒๑๙ สองเสดจลีลาศเฝ้า.........ภูธร ชนกนา
ปลอบราชธิดาสมร..................เสื่อมเศร้า
พระเผยพจนสอน....................ศุภกิจ กษัตริย์แฮ
ปฏิบัติราเมศเจ้า.....................อย่าให้กมลหมอง ฯ

๒๒๐ สีดาลาลดพร้อง.............รำพรรณ ต่างนา
จักรวรรดิรัตน์มณีตัน................จิตรตื้น
ตรัสปลอบประโลมขวัญ............เนตรอย่า โศกแม่
นางค่อยคลายวายสอื้น.............อ่อนเอื้อทูลลา ฯ

๒๒๑ ท้าวชนกจักรวรรดิว้า........อาวร ยิ่งเอย
ตรัสฝากองค์บังอร....................แด่ไท้
ทธรฐราชภูธร..........................เสดจกลับ ปรางค์แฮ
จึ่งสั่งเสวกาให้.........................แต่งตั้งเตรียมพล ฯ

๒๒๒ เสวกรับสั่งเจ้า...............จอมอยุธ ธยาเอย
มาจัดพลอึงอุตม์.....................เอิกด้าว
สารแสะรถทรงบุษ..................บถเพริศ เพรานา
อีกพวกพลท่านท้าว................ชนกไท้ปทานนาง ฯ

๒๒๓ ทธรฐจากนิทรเยื้อง........ยรรยง ยาตรแฮ
ชวนแปดกษัตริยสรง...............เสรจแผ้ว
สอดสวมเครื่องพิพยทรง..........ประดับ พร้อมนา
ต่างยาตรขึ้นรถแก้ว.................ตรัสให้ไคลพหล ฯ

๒๒๔ แลสลอนงอนรถริ้ว........ทิวธง ไสวแฮ
ทุกรถเทียมมตุรงค์.................ร่านร้อง
บังสูริยเครื่องสูงรหง...............แหนแห่ จรเฮย
ศับท์แซ่แตรสังข์ฆ้อง..............สนั่นก้องไพรพนม ฯ

ห้องที่ ๙...ท้าวทศรถ พระราม ยกทัพกลับอยุธยา พบรามสูรขวางหน้า
พระรามรบกับรามสูร รามสูรเห็นเป็นนารายณ์ขอถวายศร
พระรามฝากพระพิรุณรักษาไว้

แผ่นที่ ๓๓ - ขุนท่องสื่อคนเก่า
๒๒๕ เอกองค์ทธรฐเจ้า..........จอมพล
รีบพยุหพหล.........................โห่ครื้น
ผงคลีกรหลบบน....................บดเมฆ มัวแฮ
เสียงรถเสียงคชพื้น................ภาพด้าวดินไหว ฯ

๒๒๖ นกกระเตนรังเติบใต้......ปัถพี
ดาลเหตุดลสกุณี..................เร่าร้อน
ผินถาถาบโถมตี...................ธงรถ ไชยแฮ
บินผาดผันผายย้อน..............ผ่านซ้ายคระไลยขวา ฯ

๒๒๗ พระเหนพิหคเร้า.........ลางทรง ตริเอย
หลากกระเตนตีธง.................ถาบแคล้ว
เสียวทรวงพระสุดสง.............ไสยเหตุ ไฉนนอ
ตรัสเรียกโหรมาแล้ว.............เล่าแจ้งประจักษ์ถาม ฯ

๒๒๘ โหรารับสั่งน้อม..........นับยาม
สอบพไชยสงคราม...............เคราะห์ต้อง
ทูลเหตุพิหคลาม..................ลางศึก มีนา
แต่พระเกียรดิจักป้อง............ปัดเสี้ยนเศิกไกษย ฯ

๒๒๙ ทธรฐทราบถี่ถ้อย.......ทำนาย
ทรงพระศรวรชวนสาย...........สวาศยิ้ม
พลางสั่งพยุหผาย.................ผันรีบ จรแฮ
เสียงทศโยธิปิ้ม....................ป่าปี้ป่นกลาย

๒๓๐ รามสูรอสุรร้าย...........เริงทนง
ถวิลจักประภาษดง..............ดับเศร้า
ทรงเครื่องทิพยเสร็จทรง.......ขวานเพชร ศรแฮ
เหาะรีบลุป่าเข้า..................เฃตรแคว้นมิถิลา ฯ

๒๓๑ ชมสัตวจัตบาทห้วย......เหวผา
ยินสนั่นพลคลา...................ครั่นครื้น
มารจรจวบพะลา..................กรราพ ถามเฮย
จอมทัพนามใดพื้น...............มนุษยน้อยนครไหน

แผ่นที่ ๓๔ ? ขุนท่องสื่อคนเก่า
๒๓๒ ฝ่ายทหารกองน่าได้......สดับคำ ถามแฮ
ยลยักษยืนกำยำ...................ขยับเยื้อง
ที่กล้ากล่าวตอบสำ................แดงราช รามเอย
ไปยกศิลป์ภิเศกเบื้อง.............บาทได้พระนางคลา ฯ

๒๓๓ พระยายักษพิโรธแค้น....ขบกราม
เหม่เหม่มึงบอขาม..................แข่งอ้าง
เราคือพระกาลตาม................ตัดชีพ แลนา
กระทืบบาทมาดมล้าง............ไล่ร้นพลตลุย ฯ

๒๓๔ ถึงรถเหนราชทั้ง...........สององค์
ขุนราพพิศยุพยง....................หยาดฟ้า
เหวยมนุษยใยทนง..................นามเช่น เราฮา
ภานาฎผาดผ่านหน้า...............จักมล้างชิงสมร ฯ

๒๓๕ ทรงสังข์ฟังราพก้อ........เกินกาย
ตรัสว่ามารอย่าหมาย..............มุ่งท้า
เราคือพระนารายน์................องค์อวะ ตารแฮ
มาปราบอสูรเสี้ยนหล้า...........ชาติร้ายแรงคนอง ฯ

๒๓๖ รามสูรสดับเกรี้ยว.........เกริกกัง หรรเฮย
เทพประชุนเรายัง...................จับเขวี้ยง
แกว่งขวานเพชรผาดผัง...........แผลงเดช มืดแฮ
เปนอัสนีปลาบเปรี้ยง..............เปรื่องครื้นคำรน ฯ

๒๓๗ สี่นางกระษัตริย์ว้า........หวีดเสียง
สนมนาฎอิกพลเพียง.............พ่างม้วย
ทธรฐประคองเคียง................ปลอบนาฎ สามเฮย
ว่าลูกเรามาด้วย....................เดชล้ำฤทธิมาร ฯ

๒๓๘ จักรกฤษณ์กล่าวปลอบห้าม..ลักษมี
อนุชอย่าเกรงไพรี..................ราพแกล้ว
เรียมจักประหารชี...................วาแทตย์ เองแม่
พลางลั่นพาลจันทแผ้ว.............ผ่องแจ้งเหนอสูร ฯ

แผ่นที่ ๓๕ ? ขุนท่องสื่อคนเก่า
๒๓๙ ขุนราพยลสาตรแก้........เดชมาร
พิโรธเพียงเพลิงกัลป์...............จ่อจิ้ม
จับศรพาดสายทยาน..............แผลงตอบ ไปเฮย
ศรว่องเวียนรถปิ้ม...................ปิดไว้ในวง ฯ

๒๔๐ พระเหนศิลป์อสุรร้าย.....รอบราช รถเอย
ทรงจับอัคนีวาต.....................หน่วงน้าว
แผลงเปนจักรเพชร์ฉกาจ.........กำจัด ศรแฮ
โดยฤทธิมหิทธิห้าว.................หักได้ดังประสงค์ ฯ

๒๔๑ ขุนราพพิโรธเขวี้ยง.......ขวานราญ รบเฮย
ไล่จักรพระอวะตาล................ต่อคว้าง
ราเมศรพระเหนหาญ..............ฮึกเชี่ยว ชาญแฮ
พลายวาตพระแผลงมล้าง.......แหลกสิ้นฤทธิขวาน ฯ

๒๔๒ อสูรเสียอาวุธร้าย........แรงพยศ
ดวงเนตรดุจเพลิงกรด............กราดเกรี้ยว
แผดสิงหนาทแทบทศ............ทิศล่ม แหลกฮา
ทลึ่งจับงอนรถเลี้ยว...............ลากง้างกลางแปลง

๒๔๓ นารายน์ลงรบด้วย.......ขุนมาร
ตนต่อตนต่างหาญ................ต่อห้าว
ต่างรุกต่างรบราน..................เริงเดช
ยักษพลาดทรงศรน้าว...........หวดต้องมารกระเดน ฯ

๒๓๔ ราพร่ำกำสรดสท้าน.....ฤทธิรอน
เหลือบเนตรจวบสี่กร.............ก่องแก้ว
ทรงสังข์จักรคทาศร...............สุรศัก ดาแฮ
ทราบว่านารายน์แล้ว.............ราพง้อขอปราณ ฯ

๒๓๕ พระเผยพจนาดถ์แจ้ง...ขุนมาร
เราจักปราบแต่พาล...............เผ่ากล้า
ซึ่งท่านฮึกหักหาญ...............เหนโทษ ตนแฮ
จงพิทักษ์โลกย์หล้า..............อยู่ด้วยสัตย์ธรรม ฯ

แผ่นที่ ๓๖ ? ขุนท่องสื่อคนเก่า
๒๔๖ กุมภัณฑ์รับสัตวแล้ว.....อัญชลี ทูลเอย
ท้าวประสิทธิ์ศรตรี................เมฆได้
ไอยกาดับชีวี.......................ตกอยู่ ข้านา
ข้าบาทถวายศิลป์ไว้..............แทบใต้บทมาลย์ ฯ

๒๔๗ พระรับศรราพน้อม.......นบจร
เหาะรีบลับอำพร...................เรื่อยริ้ว
พระโยนพระแสงศร...............ฝากพิ รุณแฮ
เกียรติเกริกเทพนบนิ้ว............สนั่นอื้ออวยไชย ฯ

๒๔๘ แปดกระษัตรอีกทั้ง........กำนัน นางเอย
อำมาตย์แลพลขันธ์.................กล่าวถ้อย
ชมเกียรติจักรกฤษณ์มหันต์......เหนประจักษ์ เนตรนา
ทธรฐสั่งพลคล้อย...................เคลื่อนเข้าอยุทธยา ฯ

๒๔๙ ถึงเกยกระษัตริยเก้า.......เบิกบาน กมลเอย
เสด็จสู่ปรางค์สุริการ.................ก่องแก้ว
ทธรฐพระราชทาน...................สมบัติ พร้อมเอย
แด่สุณิสาแล้ว.........................ธิราชเจ้าจิตรเขษม ฯ

๒๕๐ พระดำรัสสั่งให้..............ราชบุตร
พระพรตพระสัตรุต...................กลับด้าว
สองรับสั่งแสนสุด....................โสรมนัศ
ลาเจ็ดกระษัตริยท้าว...............เสดจขึ้นรถทรง ฯ

๒๕๑ พลางสั่งให้เคลื่อนคล้อย..คลายพลา กรเอย
ม้ารถคชพลคลา......................โห่สท้าน
จากกรุงอยุทธยา......................ลุพนัศ พนมแฮ
ส่ำสัตว์ตื่นแตกผ้าน..................เผ่นเต้าเตลิดหนี ฯ

๒๕๒ แรมรอนพยุหครื้น...........คัลไลย
ถับถั่นถึงกรุงไกย.....................เกษยั้ง
รถเรียบเทียบเกยไชย...............ชวนอนุ ชาเอย
จากรถกรดกางกั้ง....................เสด็จขึ้นสถิตยสฐาน ฯ
หัวข้อ: แผ่นโคลง รามเกียรติ์ 35-50
เริ่มหัวข้อโดย: ดินหญ้ากาช้ำ ที่ พฤศจิกายน 30, 2008, 01:34:05 am
ห้องที่ ๑๐...กำเหนิดทรพีในฝูงทรพา เทวดาช่วยรักษาจนทรพีเติบโตเท่าบิดา
มาท้าแล้วขวิดทรพา "ผู้เป็นพ่อ" ตาย

แผ่นที่ ๓๗ ? ขุนโอวาทวรกิจ
๒๕๓ ทรพีสถิตยถิ่นถ้ำ...........สุรการ
ปวงเทพย์อภิบาล....................ปกป้อง
เจริญไวยศุขสำราญ................ฤทธิรุ่ง เรืองเฮย
จรจากคูหาห้อง......................ฮึกห้าวหาญคนอง ฯ

๒๕๔ วัดรอยเหนเท่าเท้า.........บิตุรงค์
สมจิตรที่จำนง........................นึกไว้
จักเป็นศัตรูปลง......................ชีพพ่อ ตนนา
ตริเสรจแฝงตนใต้...................ร่มไม้ริมธาร ฯ

๒๕๕ ฝ่ายทรพาเผือกผู้..........โสภณ
ครั้นพระสุริยยล......................เยี่ยมฟ้า
พาพวกบริพารดล....................แดนถิ่น ธารนา
ต่างเลาะเสาะเล็มหญ้า.............ย่างเยื้องบทจร ฯ

๒๕๖ มหิงษ์มหิทธิเหี้ยม..........ใจหาญ
เหนพ่อโผนทยาน....................จากซุ้ม
ว่าเหวยกระบือพาล..................ทุจริต
มีแต่มัวมืดกลุ้ม.......................ราคร้ายฤษยา ฯ

๒๕๗ หวงเมียฆ่าบุตรม้วย.........มากหลาย
ไป่คิดเกรงอบาย.......................บาปบ้าง
เราเปนบุตรสืบสาย..................โลหิต ท่านนา
เจ็บจิตรจักหมายมล้าง..............ชีพให้ดับสูญ ฯ

๒๕๘ ทรพาพิโรธร้อง..............เสียงดัง
มึงบุตรบควรบัง.......................อาจสู้
มึงรบจักมรณัง........................พินาศ เองนา
เพราะประมาทตูผู้....................พ่อได้มีคุณ ฯ

๒๕๙ ทรพีเผยพจน์โต้.............ตอบคำ
ตัวท่านผิดทางธรรม.................ก่อนโพ้น
ปวงเทพยไปอุปถัมภ์................พิทักษ์ ท่านนา
ถึงเคราะห์คราวจักโข้น.............ชีพม้วยอาสัญ ฯ

แผ่นที่ ๓๘ ? ขุนโอวาทวรกิจ
๒๖๐ ทรพายินขัดแค้น............หุนหัน
โผนเผ่นทะลวงถลัน................ฃวิดคว้า
ทรพีย่อตัวยัน........................ยืนรับ รบพ่อ
ตัวต่อตัวต่างกล้า...................ต่อโต้กลางแปลง ฯ

๒๖๑ กาษรสองเสี่ยวสู้...........อลวน
หาญต่อหาญเชิงชน................เชี่ยวรู้
ต่างคล่องต่างแคล่วยล...........เสมอจักร หมุนนา
เสียงดุจลมพยุอู้....................เอิกทั้งอารัญ ฯ

๒๖๒ ทรพาเสียท่าทั้ง............เสียที
ถอยเลี่ยงเอียงอินทรีย์............พลาดขว้ำ
กระบือบุตรรุดราวี.................ไวว่อง
คะยิกเสี่ยวฃยี้ซ้ำ...................ชีพสิ้นดับสูญ ฯ

๒๖๓ เสร็จศึกนึกขยิ่มยิ้ม.......ปรีดา
บานเบิกกระมลผา.................ศุกแผ้ว
ลำพองเผ่นโผนมา................ยังหมู่ มหิงษ์เฮย
ดลพวกบริพารแล้ว................ลดเลี้ยวเลียโลม ฯ

๒๖๔ ตระหลบจบกลิ่นเคล้า.....คลึงชม
โดยเพศสัตวนิยม...................ราคกล้า
ร่ายเร่ร่วมรักสม.....................สังวาศ
แควไขว่ไล่ฃวิดคว้า................พุ่มไม้ไพรพง ฯ

๒๖๕ บันเทิงเริงร่าร้า..............สำราญ
จรจากพวกบริพาร..................เผ่นก้าว
ลำพองคะนองหาญ.................เหิมฮึก ใจเฮย
โทนเที่ยวทุกแดนด้าว..............อวดอ้างฤทธิไกร ฯ

๒๖๖ ลุเฃตรถิ่นถ่านไท้...........เทวา
แกล้งเสี่ยวหักพฤกษา..............สนั่นก้อง
โดยจิตรลุฤษยา......................อยากย่ำ ยีเฮย
กำเริบฤทธิคำรนร้อง................เรียกไท้เทวัญ ฯ

ห้องที่ ๑๑...ทรพีกำเริบท้ารบพระอิศวร พระอิศวรให้ไปท้าพาลีที่กรุงขีดขิน

แผ่นที่ ๓๙ ? ขุนโอวาทวรกิจ
๒๖๗ เหวยๆ เทพย์ทั่วทั้ง.........ไพรสัณฑ์
เรืองเดชศักดาอัน....................อาจกล้า
อย่าหลบอย่าหลีกผัน..............ภักตร์ซ่อน เสียเฮย
เชิญเร่งเรวอย่าช้า...................ต่อสู้ตูลอง ฯ

๒๖๘ ปางจอมเทเวศรเจ้า.........หิมวานต์
สดับพจน์ทรพีพาล..................พูดท้า
มันมหิงษ์ดิรัจฉาน...................ชาติต่ำ นักนอ
เราไป่ควรรบร้า.......................กับด้วยกาษร ฯ

๒๖๙ จักเสื่อมเสียเดชด้วย.......รณรงค์
ถึงมาดรบเราคง.....................ฆ่าได้
เกรงเทพย์ทั่วแดนดง...............จักติ เตียนนา
จำงดจำเงือดให้......................ชีพอ้ายมหิงษ์พาล ฯ

๒๗๐ ตริแล้วตรัสตอบถ้อย......ทรพี
เราไปอาจราวี........................รบสู้
สิงฃรเทวบุตรมี......................เดชยิ่ง นักพ่อ
ผิใคร่รบใคร่รู้.........................ฤทธิแล้วรณรงค์ ฯ

๒๗๑ ฟังพจน์เทเวศร์เอื้อ.........เอาจิตร
ยอมยอบขยาดฤทธิ์.................บ่อแย้ง
ปรีเปรมกระมลคิด..................กำเริบ เริงเฮย
จรจากพนสัณฑ์แสร้ง..............เสี่ยวซ้ายขวิดขวา ฯ

๒๗๒ ลำพองโผนโลดเลี้ยว......ลองเชิง
พบสัตวเสี่ยวชนเปิง.................ป่นปี้
เฉวียนฉวัดวิ่งละเลิง.................ลัดทุ่ง ทางนา
เริ่งรีบครรไลลี้........................ลาสเข้าเฃตรพนม ฯ

๒๗๓ ลุเบญจพรรพตอ้าง........อวดฤทธิ
แดเทพยซึ่งสถิตย์...................ถิ่นนั้น
งัดก้อนศิลาขวิด......................ขวักไขว่
ห้ำเสี่ยวสิงขรหั้น.....................หักล้มแหลกกระจาย ฯ

แผ่นที่ ๔๐ ? ขุนโอวาทวรกิจ
๒๗๔ แล้วเผยผรุศเร้า............ชวนรบ
ท่านก็ใหญ่ในภพ....................แผ่นหล้า
ฤๅเดชขจรจบ.........................รอบจักร วาฬแฮ
อย่านิ่งอย่าเนิ่นช้า...................ต่อโต้ฤทธิไกร ฯ

๒๗๕ ฝ่ายฝูงเทเวศรเจ้า..........จอมผา
สดับพจน์ทรพีพา....................ละพร้อง
จึงมีมธุรวา.............................จาตอบ ประชดเฮย
เราหมดทั้งพวกพ้อง.................พ่ายแพ้พาลมหิงห์ ฯ

๒๗๖ ผิท่านใคร่รบสู้................ลองฤทธิ
มีเทพย์หนึ่งสถิตย....................สมุทโพ้น
ฤๅเดชทั่วทุกทิศ.......................เปนใหญ่ ยิ่งเฮย
เชิญท่านชวนเธอโน้น................ที่ชี้จงจร ฯ

๒๗๗ สดับถ้ยเทเวศแล้ว.........เรวมา
ลุเฃตรฝั่งมหา.........................สมุทกว้าง
โจนลงเล่นชลา.......................ละลอกลั่น ทเลเฮย
ขวิดทึกวนวิ่งคว้าง...................ฝั่งพื้นเพียงทลาย ฯ

๒๗๘ ว่าเหวยเทพยสถิตยท้อง...นัที
ฤๅเดชศักดามี.........................ยิ่งผู้
ตัวเราชื่อทรพี.........................จักต่อ ท่านนา
เรวเร่งออกรบสู้.......................จักรู้ฤทธิมหิงษ์ ฯ

๒๗๙ เทเวศรเอื้อนวัจน์โต้........ตอบอัดถ์
เราเมตตาสรรพสัตว์................ทั่วหน้า
ตัวเธอถ่อยสาหัศ...................หาญฮึก นักนอ
ควรจักขอบคุณข้า..................ดับร้อนศุขเกษม

๒๘๐ กลับคิดทรยศย้อน.........คำไข
อวดเก่งการชิงไชย..................ยิ่งผู้
อยากรบเร่งเรวไป...................ไกรลาศ โน้นนา
จึ่งจัดได้รบสู้..........................ต่อด้วยพระศุลี ฯ

แผ่นที่ ๔๑ ? ขุนโอวาทวรกิจ
๒๘๑ ทรพีสดับถ้อย..............เทวบุตร
โจนจากฝั่งสมุท.....................มุนคว้าง
สูพสุธารุด.............................เรวรีบ มาแฮ
หมายจิตรคิดจักมล้าง.............ชีพเจ้าจอมผา ฯ

๒๘๒ รีบรัดตัดทุ่งข้าม............คีรี
โดยจิตรเปรมปรีดี..................ผ่องแผ้ว
ลองเชิงเสี่ยวขวิดสี.................ลุจย์หัก สบั้นเฮย
ลุถิ่นไกรลาศแล้ว...................อยุดยั้งยืนทยาน ฯ

๒๘๓ เงยภักตร์พอพบเจ้า.......จอมไศล
ทรงลักษณ์งามวิไลย..............เลิศแล้ว
องค์ประดับดาษอุไร...............เรืองรุ่ง อร่ามแฮ
เนายอดบรรพตแพร้ว..............เพริศพร้อยวชิรฉาย ฯ

๒๘๔ จึ่งมีวัจนะเอื้อน.............อัดถ์ประจักษ
ดูก่อนเทพยบริรักษ.................แหล่งหล้า
ฦๅข่าวว่าสิทธิศักดิ์..................ใครเทียบ เทียมนอ
เรามหิงษแต่ฤทธิกล้า..............อยากแย้งรณรงค์ ฯ

๒๘๕ ปางไทเทเวศร์เจ้า..........จอมสวรรค์
ยินอรรถวัจนะอัน.....................หยาบช้า
จึ่งเผยพจน์เทพบัญ..................ชาตรัส
เหม่ๆ มึงนี่ท้า..........................กล่าวถ้อยทารุณ ฯ

๒๘๖ เผยอยกยศเขย่งอ้าง.......อวดหาญ
ทุดถ่อยทรพีพาล.....................พูดเพ้อ
หยามหยาบหยิ่งทยาน..............จักยุทธ กูฤๅ
ยืนชงักแหงนฉเง้อ....................ยื่นหน้าท้าทาย ฯ

๒๘๗ เหวยๆ มึงไป่รู้.................สึกตัว
อวดฤทธิจิตรเมามัว...................โม่ห์กลุ้ม
บิตุเรศบังเกิดหัว.......................ห่อนคิด คุณแฮ
บาทเท่าบิดาสุ้ม.......................เสี่ยวสิ้นชีวาส์ญ ฯ

แผ่นที่ ๔๒ ? ขุนโอวาทวรกิจ
๒๘๘ กูเปนที่พึ่งทั้ง.................ไตรภพ
ทั่วเทพประจักษ์จบ...................จะแจ้ง
แม้กูออกรุกรบ.........................รณยุทธ ยงนา
โลกยจักสรวญเสแสร้ง...............เยาะเย้ยไยไพ ฯ

๒๘๙ แม้เองหวังอวดอ้าง...........ศักดา เดชเฮย
กูจักบอกมรรคา........................เฃตรด้าว
ไปสู่ขิดขินธา............................นีราช นาฤๅ
จอมกระบินทร์มหิศรห้าว..............ฤทธิล้ำฦๅขจร ฯ

๒๙๐ เขาเปนโอรสท้าว.............โกษีย์
ปรากฏนามพาลี........................เลื่องหล้า
แม้มึงจักราวี............................วรเดช เขาฤๅ
จงพ่ายฤทธิอย่าช้า....................ชีพม้วยดับสูญ

๒๙๑ ไปเกิดเปนบุตรท้าว..........แทตย์ฃร
เรืองฤทธิอริสยอน....................สยบเกล้า
นามมึงชื่อมังกร........................กรรฐฉกาจ เก่งเฮย
แม้ยุทธพระกฤษณเจ้า..............ชีพสิ้นศรผลาญ ฯ

๒๙๒ ทรพียินถ้อยท่าน.............สาบสรรค์
เหิมฮึกโดยโมหันธ์....................ห่อนแจ้ง
พระสาบคิดสำคัญ....................พระขยาด ตนนา
เบิ่งภักตร์สูป่าแสร้ง...................เสี่ยวไม้ประไลยลาญ ฯ

๒๙๓ ทรพีลีลาศเต้า................ตามรวาง เขาเฮย
พบปะสิ่งใดขวาง......................ขวิดสบั้น
ข้ามโขดศิขรทาง......................ลัดทุ่ง เทินนา
พฤกษใหญ่เกะกะกั้น................กีดหน้าขวิดระเนน ฯ

๒๙๓ ส่งเสียงอุโฆษก้อง..........ไพรสาร
เขาขวิดเท้าถีบทยาน................ห่อนยั้ง
รีบรุดดุจลมพาน......................ภูมิ์ฝุ่น ฟุ้งแฮ
ป่าสนั่นลั่นทั้ง..........................สัตว์ร้ายขจายหนี ฯ

แผ่นที่ ๔๓ ? ขุนโอวาทวรกิจ
๒๘๙ คณาสัตวลัดหลีกส้อน......สงัดเสียง
สารแรดมฤคเมียง....................แมกไม้
ฝูงพิหคตกใจเพียง....................พินาศน์
ต่างตื่นบินไขว่ไขว้....................เกลื่อนกลุ้มเวหน ฯ

๒๙๐ ทรพีลัดเลียบห้วย............เหวละหาน
ตรอกโตรกชโงกธาร.................เถื่อนถ้ำ
ลองเชิงละเลิงทยาน.................ฤๅหยุด ยั้งแฮ
เรวดุจไฟกัลป์ซ้ำ......................เสี่ยวพื้นปัถพี ฯ

๒๙๑ บัดใจลุเฃตรเข้า...............สวนพา ลีเฮย
บงหมู่พวกพลสวา......................พรั่งพร้อม
บางเหล่าตักธารา......................รดพฤกษ อยู่แฮ
นายไพร่อยู่แน่นล้อม..................แวดเฝ้าอุทธยาน ฯ

๒๙๒ ทรพีขวิดพฤกษล้ม..........แหลกยับ
มะม่วงมะปรางสัป....................รดม้วย
มังคุดทุเรียนพลับ.....................จีนหัก โค่นแฮ
ลางสดเงาะสละกล้วย...............เกลื่อนพื้นพสุธา ฯ

๒๙๓ วานรต่างตื่นร้อง.............เรียกกัน
ควายเถื่อนเข้าสวนพลัน............อย่าช้า
ช่วยกันจับตัวมัน.......................สนจมูก ขี่แฮ
หยิบเชือกกรูกันว้า....................วิ่งเข้าจับกระบือ ฯ

๒๙๔ บางกบี่ฉวยบ่วงคล้อง.......กบือสบัด
บางไล่ต้อนตบหัดถ์..................โห่เร้า
บางก็แล่นลอบสกัด..................ทางถิ่น ถนนเฮย
บางหมู่เมียงย่องเข้า.................แย่งยื้อยุดหาง ฯ

๒๙๕ ทรพีเสี่ยวล้มลุก???.....โดดถลา
ลิงเจบจับสาตรา.......................วุธถลึ้ง
แทงถูกทั่วกายา.......................หอกยู่ เยินแฮ
ลิงยิ่งขบเขี้ยวขึ้ง.......................เคียดแค้นคือไฟ ฯ

แผ่นที่ ๔๔ ? ขุนโอวาทวรกิจ
๒๙๖ ทหารลิงจ้องน่าไม้...........รดมยิง
ถูกทั่วกายมหิงษ์.....................ห่อนบู้
เกยหมวดบอกเหล่าลิง..............ทหารเร่ง เรวเฮย
ลิงไพร่พร้อมกันสู้....................ยุทธแย้งยิงกระบือ ฯ

๒๙๗ ลางลิงแล่นโลดเลี้ยว.......ทลวงฟัน
ถูกกระบือเซหัน.......................ห่อนเข้า
กระบี่ล่ากระบือถลัน.................กบี่หลบ กบือแฮ
กระบี่ตีกระบือเร้า....................รบสู้เสียงระเบง ฯ

๒๙๘ สวาหักหินทิ้งทุ่ม...........ถูกกา ษรแฮ
กบือไล่กบี่ถลา......................พลาดล้ม
ลุกทะลึงโลดผวา....................จิตรหวั่น หวาดแฮ
ไม้ตกจากมือก้ม....................เกบไม้ตามอง ฯ

๒๙๙ ล้วนมีอาวุธพร้อม..........เพรียงกัน
กบือขวิดกบี่ฟัน.....................ฟาดกลิ้ง
โลดทะลึ่งแล่นถลัน................หลีกหลบ กันนา
อาวุธหลุดมือทิ้ง....................วิ่งแต้กลัวตาย ฯ

๓๐๐ ต่างตนต่างย่อท้อ..........ถอยหลัง
มหิงษ์นี่ทรงกำลัง..................เลิศแท้
อาวุธไม่เข้าหนัง....................เหนี่ยวฉกาจ ฉกรรจ์นา
มาดรบเราคงแพ้....................นึกแล้วหลีกหนี ฯ

๓๐๑ ลางเหล่าปีนป่ายขึ้น........พฤกษา
แอบกิ่งซ่อนกายา..................มิดเมี้ยน
ต่างตื่นต่างแตกมา.................ซุกซ่อน สกนธ์เฮย
ล้มลุกคลานป้วนเปี้ยน............ป่วยปิ้มอาสัญ ฯ

๓๐๒ ทรพียลกบี่ทั้ง..............สวนศรี
แตกพ่ายพาพลลี...................ลาศเต้า
ยิ่งพิโรธพวกไพรี...................เรวรีบ ตามเฮย
จนกระทั่งทวารเข้า.................สู่ท้องทางถนน ฯ

แผ่นที่ ๔๕ ? หมื่นนิพนธ์ไพเราะห์
๓๐๙ ทรพีทุรเพศกร้าว.........กระลี จิตรแฮ
หมกมุ่นโมหะมี.....................มากร้าย
ยืนชงักเบิ่งวิถี......................แถวท่อง
เดินด่วนเดาะเหยาะย้าย.........ย่างเข้าทางเวียง ฯ

๓๑๐ ลุทวาเรศล่วงป้อม.........ปราการ
กรุงขีดขินโอฬาร...................รื่นแผ้ว
เหิมกระหยิ่มฮึกทยาน............ยงยิ่ง นักนอ
ศึกประลองเชิงแล้ว................หยุดยั้งยืนขึง ฯ

๓๑๑ ลิงเลวหวาดวุ่นว้า..........ขวัญหาย
เฉกพระกาลชิดกาย..............อกเต้น
ลางลิงลูกหลานหลาย............พาแล่น หนีนอ
กราวเกริกกันแอบเร้น............ดุจพื้นถนนพัง ฯ

๓๑๒ มหิงษ์ยินศับท์อื้อ..........อึงอล
โลดไล่ทะลวงชน....................กระชั้น
ปวงกระบี่สับสน.....................เซงแซ่
หลบหลีกตะกายดั้น................มุดด้นเพิงแผง ฯ

๓๑๓ กาษรยลเสี่ยวซ้ำ...........ชุลมุน
กำเริบฤทธิทารุณ....................หยาบช้า
มิเลือกสิ่งใดผลุน....................ผลันขวิด ตบึงแฮ
โดยจิตรมหิทธิกล้า..................กลั่นแกล้วผจญผลาญ ฯ

๓๑๔ ทิมแถวเรอนแคร่ร้าน......พะเพิง
ขวิดหักพังเปิดเปิง...................ป่นปี้
มวญสวาวิ่งกระเจิง.................กระเจิ่น จรแฮ
กูนเกาะจูงหลานลี้...................เตลิดพื้นแผกผลู ฯ

๓๑๕ กระบือขวิดเรือกรั้ว........ระดา ดาษเอย
รถรัตนขวางเกะกะ..................กีดกั้น
ลคึกขวิดไป่ลดละ...................แหลกลู่ ลงแฮ
เสาธุชปักหักสบั้น...................บัดล้มส่ำสลาย ฯ

ห้องที่ ๑๒...ทรพีบุกเข้าถึงหน้าพระลานท้าพาลีรบ

แผ่นที่ ๔๖ ? หมื่นนิพนธ์ไพเราะห์
๓๑๖ กาษรอุกอาจร้าย??.....ฤษยาก
ขวิดดัดงัดเศลา.....................แหล่งพื้น
ประกายวุบวับผา...................ปูแผ่น แตกแฮ
ตักเสี่ยวมิหลาบลื้น................ลั่นก้องเมทนี ฯ

๓๑๗ ผงคลีกระหลบฟุ้ง..........กระจาย ฟูเอย
เฉกธุมาหมอกอาย.................อับคลุ้ม
มิเลือกสิ่งใดหมาย..................หมุนเสี่ยว
ขวิดทวารวังซุ้ม......................หักซอนรเนนเอน ฯ

๓๑๘ บัดกระบือเบิ่งพ้อง........ลิงพหล
ดาดื่นกระวายวน...................วุ่นว้า
อธึกเกริกธราดล....................ดังอุ โฆษแฮ
ลางเลี่ยงหลีกหลบหน้า...........นิ่งเมี้ยนสกนธ์แผง ฯ

๓๑๙ มหิงษ์ถลันเข้าน่า..........พระลาน
โดยจิตรอหังการ...................เกกกร้าว
หมายจักรุบรอนราญ..............พานเรศร์
สมนึกโสมนัศห้าว..................เบิ่งบึ้งคะนึงหาญ ฯ

๓๒๐ พาลีพานเรศร์เจ้า.........พานร
เสด็จสู่ปราสาทบวร...............มุขแก้ว
สถิตยสิงหาศนบัญชร............ภักตรแจ่ม จรูญเอย
มีพระกระมลแผ้ว..................ผ่องด้วยหรรษา ฯ

๓๒๑ ปวงอมาตยแน่นเฝ้า......บทมาลย์
ทรงเผด็จคดีการ....................กิจร้อน
ทรพีทพลพาล.......................พิศเบิ่ง
เผยพจน์แซงสวนย้อน............ยั่วท้าหยาบหยาม ฯ

๓๒๒ เหวยบุตรอมเรศร์เจ้า......ธานิน
ดิลกเลอศขีดขิน.....................เฃตรกว้าง
เขาฦๅว่าระบินทร์....................อภิเดช นักนอ
ใครห่อนจักผจญอ้าง................อาจเอื้อมฤๅเสมอ ฯ

แผ่นที่ ๔๗ ? หมื่นนิพนธ์ไพเราะห์
๓๒๓ เราก็มีฤทธิล้ำ................ฦๅชา
ทรงมหิทธิศักดา.....................เลื่องด้าว
ทวยทิศเทพสุรา......................รักษขยาด เรานอ
ขามเฃ็ดตูทกท้าว....................ทั่วทั้งจักรพาฬ ฯ

๓๒๔ แต่พระอิศเรศธ์เจ้า..........จอมไกร ลาศแฮ
มิอาจออกชิงไชย.....................ต่อต้าน
ตูเนาพนัศเนินใน......................หิมเวศ สถานนอ
รบุเหตุจักมาต้าน......................แข่งด้วยฤทฺธิเอง ฯ

๓๒๕ ปางพาลีสดับถ้อย...........ผรุษกา ษรแฮ
ทรงชักพระขรรค์อา..................วุธแกล้ว
โกรธเฉกอรรคนีมา...................ฟอนฟอก ทรวงเฮย
โจนจากปราสาทแก้ว................กาจเข้ารณรงค์ ฯ

๓๒๖ ทรพีจิตรจ่อจ้อง..............คอยผจัญ
มุขเบิ่งทยุดยืนยัน.....................ขยับข้อ
บุตรอินทร์อุกสอึกผัน................ภักตร์ต่อ ยุทธแฮ
ขุนกระบือมิถดท้อ....................รับถ้าเรวถึง ฯ

๓๒๗ พาลีกระโดดง้าง.............งอนเขา
ยืนเผ่นองค์แขงเพลา.................พลิกเอี้ยว
กาษรว่องไวยเชาวน์..................ชิงสลัด ลิงแฮ
กระบี่พลัดพลันเลี้ยว.................เปลี่ยนปล้ำผจญรณ ฯ

๓๒๘ สองทนทรหดเหี้ยม..........คำแหง
ยงต่อยงชิงแรง........................เชี่ยวรู้
อุตลุดขวิดฟันแทง....................ทันท่วง ทีนอ
สองรับสองรบสู้........................คล่องคล้ายจักหมุน ฯ

๓๒๙ สองชำนิกลับซ้าย............ตลบฃวา
รบชิดติดพันมา.........................แต่เช้า
สองยงยุทธวรา.........................นุภาพ นักนอ
เพียรรับเพียรรุกเร้า....................ร่วมใกล้สายัณห์ ฯ

แผ่นที่ ๔๘ ? หมื่นนิพนธ์ไพเราะห์
๓๓๐ บุตรอินทรดำริหรู้............ในปรี ชาเอย
ฤทธิเรี่ยวกาษรมี......................มากแท้
เกินทศภักตร์อสุรี.....................สุรเดช
จักปราบให้มหิงษ์แพ้................ยากด้วยกลางแปลง ฯ

๓๓๑ จักลวงสู่ถ้ำ....................อำไพ รัตน์นอ
ผิว่าเดชเกรียงไกร....................กระด้าง
คงแคบขัดชิงไชย......................เชองยุทธ
เราจึ่งสัประยุทธ์ล้าง..................ชีพให้สมประสงค์

๓๓๒ ตรึกเสรจโสรมนัศพร้อง.....พาที
ดูก่อนทรพีมี............................จิตรกล้า
เรายงยุทธราวี..........................ประจักษ์เดช กันนอ
ใครพลาดใครพล้ำถ้า................เพลี่ยงพลั้งพลันตาย ฯ

๓๓๓ เวลาสนทเยศแล้ว............จำพัก
เองเร่งกลับสั่งสมรรค.................มิตรพ้อง
กูจักสั่งเอกอรรค.......................สนมนาฎ กูเอย
ปวงญาติบุตรหลานน้อง..............อนึ่งทั้งทวยหาร ฯ

๓๓๔ ทิวากาลรุ่งเช้า.................จงจร คอยเฮย
ออกต่อฤทธิราญรอน.................ที่ถ้ำ
จักลับเนตรปวงอมร...................มนุษย์นาค ครุฑนา
ถึงหากสูญชีพกล้ำ.....................กลบข้อลอายสูญ ฯ

๓๓๕ มหิงษ์พูลเพิ่มฟุ้ง..............พูมนัศ
สดับพจน์พาลีชัด.......................ชื่นหน้า
หลงกลกระบินทร์ผัด..................พูดฬ่อ ลวงแฮ
กำเริบฤทธิทนงกล้า...................ห่อนยั้งตริตรอง ฯ

๓๓๖ เหนชอบผลุนตอบถ้อย......ทันที
เราจักคอยตามมี.......................พจน์ไว้
พลางรีบเร่งจรลี........................รัญเวศ ตนเฮย
เอารสอมเรศไท้........................จึ่งท้าวคืนสฐาน ฯ

แผ่นที่ ๔๙ ? หมื่นนิพนธ์ไพเราะห์
๓๓๗ พาลีเถลองอาศน์แล้ว.......มีวา จาเฮย
สั่งสุครีพอนุชา.........................ร่วมไร้
พรุ่งนี้พี่จักลา...........................ต่อยุทธ มหิงห์แฮ
เจดทิวาจักได้..........................กลับด้าวดลสถาน ฯ

๓๓๘ คอยผิดนัดเจ้ายก.............พลขันธ์
ไปที่เนินรัตนบรร.......................พตด้วย
ยลโลหิตสำคัญ........................ในที่ ธารนา
ไหลข้นมหิงษ์ม้วย.....................อย่าได้แหนงฉงาย ฯ

๓๓๙ ผิเลือดเหลวหลั่งให้...........เล็งกล
คือพี่ถึงมรณชนม์.......................เช่นพร้อง
จงขับพวกพหลขน......................ผาผนิด
ปิดปากคูหาห้อง........................อย่าให้ใครเหน ฯ

๓๔๐ สั่งเสร็จเสดจเข้าที่.............นิทรา
จนรุ่งแสงสุริยา..........................แผดแผ้ว
ดัดผธมสนาบวา.........................รีสุ คนธ์นอ
ทรงเครื่องทรงขรรค์แก้ว..............เสรจขึ้นคัคณานต์ ฯ

๓๔๑ เตร็จทยานลุแหล่งพื้น........บรรพต
บงมหิงษ์ยืนบด.........................ไบ่เอื้อง
ว่าเหวยกระบือคด......................คอยรบ เราฤๅ
เรวเร่งตามตูเยื้อง.......................ยาตรถ้ำสุรการ ฯ

๓๔๒ ทรพีมนัศห้าว..................โมหันธ
ผลุนแล่นตามติดถลัน.................สู่ถ้ำ
สองเขาเสี่ยวพัลวัน....................ไวว่อง
กระบี่คุมขรรค์ห้ำ.......................หวดซ้ายแทงขวา ฯ

๓๔๓ สองรบรับขับเขี้ยว............คลุกคลี
เจดทิวาราตรี............................ต่อสู้
สองฤทธิเรี่ยวราวี......................ฤทธิต่อ ฤทธิแฮ
กากาจอาจไหวรู้........................เลศแสร้งแถลงถาม ฯ

ห้องที่ ๑๓...พาลีฆ่าทรพีตายแล้วขับไล่สุครีพออกจากเมือง
ไปอาศัยอยู่ที่อำมตังสิงขร

แผ่นที่ ๕๐ ? หมื่นนิพนธ์ไพเราะห์
๓๔๔ เหวยทรพีอาจอ้าง............โอหัง
ฤๅเทพใดอวยพะลัง...................เพิ่มเกื้อ
กาษรตอบวาจัง........................โดยทุ จริตแฮ
แม้นบมีมาเอื้อ..........................อาจด้วยตนดู ฯ

๓๔๕ สองเขาแหลมแกร่งกร้าว...เกรียงหาญ
สามารถจักผจญผลาญ...............อมิตรม้วย
พาลีเกริ่นพจมาน.......................มวญเทพ รักษเอย
อ้ายมหิงห์ผรุษด้วย....................ห่อนรู้คุณเธอ ฯ

๓๔๖ เชอญเทพจรสู่ด้าว............สถิตย์แดน ท่านเทอญ
เสวยศุขสุรางค์แมน....................แมกฟ้า
ทวยเทพไป่มีแคลน....................คนึงแน่ จริงนอ
อ้ายมหิงษอยาบช้า....................ชั่วแท้มลายคุณ ฯ

๓๔๗ หกเทพยออกจากเบื้อง......กายควาย
แสดงฤทธิเพราพราย..................แพร่ถ้ำ
เฉภาะกระบี่บงฉาย....................โฉมเฉอด ลออเอย
เรห็จจากศิงฃรล้ำ.......................ลุฟ้าพิมานเนา ฯ

๓๔๘ พาลียลแยบยิ้ม...............โผนทยาน
จับกระบืออหังการ.....................ฤทธิแกล้ว
ทรพีต่อรำบาน..........................แรงพิบัติ ถอยเฮย
กระบี่เทิดขรรค์แก้ว....................ฟาดต้องกาษร ฯ

๓๔๙ ทรพีระด่าวดิ้น.................แดยัน ม้วยนอ
เทพยสถิตยผาอรัญ...................มี่พร้อง
อวยไชยปรนหัดถ์สันต์...............สรวลเกรอก กราวฮา
เทพย์พุรุณดาลต้อง...................ตกฟุ้งฟูมฝน ฯ

๓๕๐ ปางสุครีพกลั่นแกล้ว.........สิทธิศักดิ์
คอยเชษฐโดยใจภักดิ์.................ผิดเค้า
ชวนองคตหลานรัก.....................กับพวก พหลเฮย
ออกจากขีดขินเข้า......................เฃตรแคว้นอารัญ